Trong bối cảnh đồng Yên biến động và lạm phát tăng tại Nhật, việc chỉ gửi tiền tiết kiệm ở ngân hàng với lãi suất gần như bằng 0% đã không còn là chiến lược thông minh. Nhiều người bắt đầu tìm hiểu về hai kênh đầu tư quốc dân do chính phủ Nhật khuyến khích, đó là NISA và iDeCo.
Tuy nhiên, với tư cách là người nước ngoài đang làm việc tại Nhật vốn có thể về nước bất cứ lúc nào hoặc muốn ở lại lâu dài, việc bạn đặt tiền vào đâu đòi hỏi sự tính toán cẩn trọng hơn người Nhật rất nhiều.
Hãy cùng mổ xẻ và đặt lên bàn cân hai công cụ này để tìm ra câu trả lời phù hợp nhất cho túi tiền của bạn!
1. Bản chất và điểm khác biệt cốt lõi giữa NISA và iDeCo
Để không bị rối trong hàng đống thuật ngữ chuyên ngành, bạn chỉ cần nhớ bản chất đơn giản của hai quỹ này:
NISA
- Bản chất: Tài khoản đầu tư chứng khoán/quỹ mở ĐƯỢC MIỄN THUẾ LỢI NHUẬN.
- Thông thường, khi bạn đầu tư chứng khoán ở Nhật và có lời, bạn sẽ bị Chính phủ thu 20,315% thuế lợi nhuận. Nhưng nếu dùng NISA, bạn được giữ trọn 100% tiền lời này.
- Điểm mạnh nhất của NISA là tính linh hoạt cao. Bạn có thể bán cổ phiếu/quỹ và rút tiền mặt ra bất cứ lúc nào (sau vài ngày làm việc) mà không bị phạt hay ràng buộc điều kiện.
- Hạn mức đầu tư miễn thuế trọn đời lên tới 1.800 man Yên (mỗi năm tối đa 360 man Yên).
iDeCo
- Bản chất: Quỹ LƯƠNG HƯU TƯ NHÂN tự nguyện.
- Điểm mạnh nhất của iDeCo là có thể cắt giảm thuế thu nhập (Shotokuzei) và thuế thị dân (Juminzei) NGAY LẬP TỨC. Toàn bộ số tiền bạn đóng vào iDeCo hàng tháng sẽ được trừ trực tiếp vào thu nhập chịu thuế của bạn trong năm đó (được tính vào mục giảm trừ giống như đăng ký người phụ thuộc Fuyou).
- Tuy nhiên hình thức này có điểm yếu là: KHÔNG THỂ RÚT TIỀN TRƯỚC 60 TUỔI. Dù bạn có gặp sự cố tài chính, cần tiền gấp hay chuẩn bị về nước vĩnh viễn, số tiền đã đóng vào iDeCo gần như bị đóng băng lại cho đến khi bạn đủ 60 tuổi mới được rút ra.
Bạn xem bảng so sánh trực quan dưới đây:
| Tiêu chí | NISA | iDeCo |
| Mục đích chính | Tích lũy tài sản, gia tăng thu nhập linh hoạt | Chuẩn bị lương hữu dưỡng già, giảm thuế hàng năm |
| Tính linh hoạt (rút tiền) | Rất cao (có thể rút bất cứ lúc nào) | Cực thấp (khóa đến khi bạn 60 tuổi) |
| Quyền lợi giảm thuế | Miễn 100% thuế lợi nhuận khi bán/chốt lời | Miễn thuế lợi nhuận và giảm trực tiếp thuế thu nhập và thuế thị dân hiện tại |
| Thủ tục khi về nước | Phải bán chốt sổ/đóng tài khoản trước khi cắt Thẻ cư trú Zairyu Card (hoặc chuyển tài khoản thường tùy ngân hàng) | Tiền vẫn giữ ở Nhật, chờ đến 60 tuổi mới làm thủ tục nhận tại Nhật hoặc nhận về Việt Nam |
| Đối tượng phù hợp nhất | Người có visa kỹ sư, Tokutei, Vĩnh trú… (tất cả mọi người) | Người có visa vĩnh trú, hoặc chắc chắn ở Nhật lâu dài, người có thu nhập cao đang bị trừ thuế nặng |
2. Bạn nên chọn kênh đầu tư nào?
Đứng ở góc độ người lao động Việt Nam tại Nhật, quyết định chọn NISA hay iDeCo phụ thuộc chính vào thời gian bạn dự định gắn bó với nước Nhật và định hướng định cư.
Trường hợp 1: Bạn dự định ở Nhật dưới 5-10 năm (chưa có visa Vĩnh trú)
Lúc này lựa chọn tối ưu là NISA.
Lý do: Tương lai của bạn tại Nhật còn nhiều biến số (chuyển việc, về nước, đổi kế hoạch gia đình). Rào cản không được rút tiền trước 60 tuổi của iDeCo sẽ trở thành “sợi dây xích” tài chính cực kỳ phiền phức khi bạn quyết định về Việt Nam.
Với NISA, bạn vừa tích lũy sinh lời miễn thuế, vừa có thể rút tiền ra bất cứ lúc nào để mua nhà, mua xe, hoặc rút sạch chuyển về Việt Nam khi chấm dứt hợp đồng lao động tại Nhật.
Trường hợp 2: Bạn đã có Vĩnh trú hoặc xác định sống trọn đời tại Nhật
Lựa chọn tối ưu: Kết hợp cả hai (ưu tiên iDeCo trước để giảm thuế)
Lý do: Nếu bạn xác định sẽ nghỉ hưu tại Nhật, iDeCo là công cụ giảm thuế mạnh nhất mà bạn không thể bỏ qua.
Ví dụ: Mức lương của bạn bị trừ thuế thị dân và thuế thu nhập khá cao. Nếu mỗi tháng bạn trích 2 man Yên đóng vào iDeCo (24 man Yên/năm), bạn có thể tiết kiệm ngay 3-5 man Yên tiền thuế phải nộp cho Chính phủ mỗi năm. Sau đó, phần tiền nhàn rỗi còn lại bạn tiếp tục đổ vào NISA để tối ưu dòng tiền.
3. Lời khuyên giúp bạn bắt đầu đầu tư an toàn tại Nhật
- Mẹo 1: Luôn giữ một khoản Quỹ khẩn cấp. Trước khi nghĩ đến việc bỏ tiền vào NISA hay iDeCo, hãy đảm bảo tài khoản ngân hàng của bạn luôn có sẵn khoản tiền tiết kiệm đủ chi tiêu trong 3 – 6 tháng để đề phòng ốm đau, chuyển việc.
- Mẹo 2: Đầu tư bắt đầu từ số tiền nhỏ. Cả NISA và iDeCo hiện nay đều cho phép tích lũy tự động (Tsumitate) từ những con số rất nhỏ, chỉ từ 1.000 Yên/tháng qua các tài khoản chứng khoán uy tín như Rakuten Securities hay SBI Securities.
- Mẹo 3: Chiến lược luân chuyển dòng tiền linh hoạt. Khi đầu tư sinh lời từ NISA hoặc cần cơ cấu lại tài sản để chuyển một phần thành quả tích lũy về cho gia đình ở Việt Nam như đầu tư bất động sản ở quê nhà, hỗ trợ bố mẹ, bạn nên sử dụng các dịch vụ tài chính có giao dịch minh bạch như DCOM Money Express. Việc chuyển tiền tích lũy hợp pháp qua DCOM không chỉ giúp bạn chốt tỷ giá tốt, chuyển tiền về quê nhanh chóng mà còn cung cấp đầy đủ giấy tờ chứng từ (Sokin Shomeisho) giúp bạn giải trình nguồn tiền sạch với Cục Thuế hay Cục Xuất nhập cảnh Nhật Bản một cách dễ dàng.
Đầu tư không phải là trò chơi may rủi hay chạy theo phong trào, mà là việc lựa chọn công cụ phù hợp với hoàn cảnh của bản thân. Chúc bạn lựa chọn được hình thức đầu tư phù hợp nhất!
