Trong vài tuần gần đây, các chuỗi nhà hàng lớn trên khắp nước Nhật đang phải vật lộn với đợt khủng hoảng nguồn cung và giá rau xanh tăng vọt kỷ lục. Nguyên nhân cốt lõi xuất phát từ chuỗi ngày mưa kéo dài kỷ lục kết hợp với tình trạng thiếu hụt ánh nắng mặt trời nghiêm trọng trong suốt tháng 9/2026, làm kìm hãm sự phát triển của các loại cây trồng chủ lực.
Theo báo cáo khảo sát giá thực phẩm mới nhất do Bộ Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản Nhật Bản (MAFF) công bố, giá bán lẻ các loại rau lá xanh đã thiết lập những cột mốc phi mã trong giai đoạn từ ngày 5/10 đến 7/10/2026. Giá rau xà lách bán lẻ đắt cao gấp 2 lần so với mức giá trung bình của 5 năm gần nhất. Giá cải thảo tăng 70%, bắp cải cũng tăng giá 50%.
Khảo sát thị trường tiêu dùng tại các siêu thị lớn ở khu vực Tokyo, Kanagawa cũng ghi nhận nhiều loại rau củ quen thuộc đều tăng giá. Bắp cải cỡ vừa tại siêu thị hiện có giá bán lẻ dao động từ 400-500 Yen (chưa thuế), mức giá khiến nhiều người tiêu dùng phải đắn đo mua loại cắt nửa hoặc một phần tư. Trong khi đó, mỗi cây súp lơ xanh nhỏ có giá leo dốc lên mức 350-450 Yen, cao gần gấp đôi so với mức bình ổn thông thường (khoảng 180-220 Yen). Súp lơ trắng đạt ngưỡng kỷ lục 450-550 Yen do sản lượng thu hoạch sụt giảm mạnh.
Một số loại rau xanh khác như rau cải Komatsuna vốn có giá bình dân khoảng 98-128 Yen nay giá tăng lên mức 220-280 Yen/bó nhỏ. Cải cúc phục vụ các món lẩu mùa thu cũng tăng vọt lên 250-320 Yen. Cải thìa hiện có giá khoảng 200-250 Yen cho một túi 2 cây.
Đánh giá về cuộc khủng hoảng giá rau xanh, một quan chức đại diện cho Bộ Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản Nhật Bản nhận định: “Tình trạng thiếu hụt nguồn cung dự kiến sẽ tiếp tục kéo dài ít nhất cho đến cuối tháng 10. Việc đưa ra dự báo chính xác về thời điểm nguồn cung nông sản trở lại trạng thái bình thường hiện cực kỳ khó khăn do phụ thuộc vào diễn biến thời tiết”.
Đây cũng chính là lý do hàng loạt thương hiệu dịch vụ ăn uống như Royal Host, Mos Burger và McDonald’s phải đưa ra những quyết định thay đổi chưa từng có đối với món ăn phục vụ khách hàng, gồm điều chỉnh thực đơn, thay đổi nguyên liệu và mở rộng danh mục.
Tại chi nhánh Narashino (tỉnh Chiba) và trên toàn hệ thống, Royal Host đã phải dựng các tấm bảng thông báo chính thức giải thích về việc thay đổi thực đơn rau xanh. Trước đó, chuỗi nhà hàng này vốn sử dụng xà lách lá đỏ làm định lượng chuẩn cho các món Salad và món ăn kèm trong suất ăn trọn gói (Set Menu). Tuy nhiên, do nguồn cung khan hiếm, vào giữa tháng 9/2026, công ty đã phải chuyển sang dùng xà lách thường. Đến ngày 11/10, khi việc thu mua ngay cả xà lách thường cũng trở nên quá khó khăn, Royal Host chính thức quyết định chuyển toàn bộ rau ăn kèm sang dùng bắp cải và cải xoăn Kale. Người phát ngôn của công ty cho biết, tùy thuộc vào điều kiện nguồn cung thực tế, nhà hàng có thể sẽ phải tạm ngừng bán một số món ăn nhất định.
Tại chuỗi Mos Burger, công ty đang cân nhắc phương án thay đổi loại rau sử dụng trong một số dòng bánh burger chủ lực nếu tình trạng thiếu hụt rau xà lách không có dấu hiệu hạ nhiệt.
Để đảm bảo không bị đứt gãy chuỗi cung ứng cho hàng nghìn cửa hàng trên toàn quốc, McDonald’s đã tiến hành mở rộng tối đa các vùng thu mua rau xà lách nội địa. Đồng thời, tập đoàn này phải cấp bách nhập khẩu rau này khẩn cấp từ ba thị trường quốc tế là Hoa Kỳ, Hàn Quốc và Malaysia.
Ông Daisuke Yamamoto, chuyên gia nghiên cứu thuộc Viện Nghiên cứu Nhật Bản (Japan Research Institute) nhận định: “Trước tần suất xuất hiện ngày càng dày đặc của các hiện tượng thời tiết cực đoan do biến đổi khí hậu, ngành công nghiệp nhà hàng và dịch vụ ăn uống tại Nhật Bản sẽ cần phải triển khai các biện pháp ứng phó căn cơ hơn bao giờ hết. Việc phụ thuộc thuần túy vào phương thức canh tác truyền thống ngoài trời đã không còn đảm bảo tính an toàn”.
Chuyên gia này khuyến nghị hai hướng đi chiến lược cho ngành thực phẩm Nhật Bản. Thứ nhất, đa dạng hóa vùng thu mua. Cần kết hợp linh hoạt giữa nông sản nội địa đa vùng miền và các nguồn nhập khẩu quốc tế để phân tán rủi ro thiên tai. Thứ hai là đẩy mạnh ứng dụng nông nghiệp công nghệ cao. Mở rộng quy mô hợp tác và tiêu thụ sản phẩm từ các nhà máy sản xuất rau trong nhà, mô hình canh tác khép kín không phụ thuộc vào thời tiết, ánh sáng mặt trời hay mùa vụ.
