Đối với anh Minh Tuấn, một kỹ sư công nghệ thông tin làm việc tại Tokyo tròn 9 năm, anh trăn trở suốt nhiều tháng qua trước quyết định tục xin visa Vĩnh trú hay nộp hồ sơ xin nhập tịch Nhật Bản. “Quyết định này chưa bao giờ đơn giản, bởi việc cân bằng giữa những lợi ích kinh tế, sự thuận tiện về mặt hành chính và rào cản tâm lý liên quan đến cội nguồn thật sự khó khăn”, Tuấn nói.
Quyền lợi khi trở thành công dân Nhật
Tại Nhật Bản, Luật Quốc tịch quy định rất nghiêm ngặt về nguyên tắc một quốc tịch. Ngoại trừ một số trường hợp đặc biệt, người nước ngoài khi hoàn tất thủ tục nhập tịch bắt buộc phải từ bỏ quốc tịch gốc.
Khi quyết định nhập tịch Nhật Bản, một cá nhân sẽ bước qua ranh giới từ người nước ngoài cư trú để trở thành công dân chính thức của một trong những nền kinh tế hàng đầu thế giới. Lợi ích dễ thấy nhất nằm ở sức mạnh của tấm hộ chiếu Nhật, vốn nằm trong nhóm những giấy tờ di chuyển quyền lực nhất toàn cầu. Việc sở hữu tấm hộ chiếu này mở ra khả năng đi lại miễn thị thực hoặc làm thủ tục visa tại cửa khẩu đến hơn 190 quốc gia và vùng lãnh thổ, tạo điều kiện thuận lợi cho những người thường xuyên phải đi công tác quốc tế hoặc có sở thích du lịch.
Bên cạnh sự thuận tiện trong việc di chuyển, việc trở thành công dân Nhật Bản mang lại trọn vẹn các quyền lợi chính trị và an sinh xã hội. Bạn có quyền bầu cử, ứng cử và có cơ hội ứng tuyển vào các vị trí trong cơ quan nhà nước, hay các ngành nghề liên quan đến an ninh, quốc phòng vốn hạn chế tuyển dụng người nước ngoài.
Trên phương diện kinh tế, thủ tục hành chính và tài chính cá nhân cũng trở nên nhẹ nhàng hơn đáng kể. Các ngân hàng tại Nhật Bản luôn dành những gói vay mua nhà hay vay kinh doanh với lãi suất ưu đãi cho công dân mà không đòi hỏi quá nhiều tầng kiểm duyệt khắt khe như đối với người ngoại quốc.
Nhưng phải đánh đổi điều gì?
Cái giá phải trả cho sự thuận tiện đó chính là bạn phải chính thức từ bỏ quốc tịch Việt Nam. Khi mang quốc tịch Nhật, bạn sẽ trở thành người nước ngoài trên chính quê hương mình. Mọi giao dịch liên quan đến việc mua bán, đứng tên bất động sản, sở hữu đất đai hay đầu tư kinh doanh tại Việt Nam từ đó về sau sẽ phải tuân thủ theo các quy định pháp lý phức tạp áp dụng cho Việt kiều hoặc người nước ngoài.
Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cho rằng, việc nhập tịch đồng nghĩa với bạn cắt đứt hoàn toàn mối liên hệ với gốc gác. Trên thực tế, về mặt nhân thân và huyết thống, người đã nhập tịch vẫn có thể xin các tư cách lưu trú dạng thăm thân, hoặc thực hiện các thủ tục đăng ký lại quốc tịch Việt Nam theo quy định của pháp luật nếu sau này quyết định trở về định cư (tuy nhiên việc được duyệt khá khó khăn).
Giữ quốc tịch Việt và xin visa Vĩnh trú
Nhiều người lựa chọn giải pháp xin Visa Vĩnh trú như một phương án trung hòa tối ưu. Visa Vĩnh trú cho phép người lao động ở lại Nhật Bản vô thời hạn, tự do làm việc trong bất kỳ ngành nghề nào mà không bị giới hạn như các loại visa lao động thông thường, đồng thời vẫn giữ nguyên tấm hộ chiếu Việt Nam.
Lựa chọn này giúp bảo tồn trọn vẹn quyền thừa kế, quyền sở hữu tài sản và đất đai tại quê nhà một cách hợp pháp và dễ dàng. Đây cũng được xem là một đường lùi an toàn cho những ai vẫn nuôi dự định về nước dưỡng già, hoặc mở lối kinh doanh tại Việt Nam sau nhiều năm tích lũy kinh nghiệm ở Nhật.
Thêm vào đó, những biến động lớn về tỷ giá đồng Yên trong thời gian qua cũng khiến bài toán tích lũy tài sản trở nên khắt khe hơn. Việc giữ quốc tịch Việt Nam tạo ra sự linh hoạt nhất định trong việc chuyển dịch dòng vốn, phân tán rủi ro và đầu tư song song ở cả hai thị trường.
Dù vậy, lựa chọn giữ hộ chiếu Việt Nam cùng Visa Vĩnh trú không hẳn là hoàn toàn trút bỏ được mọi mối lo. Người mang Visa Vĩnh trú vẫn chịu sự quản lý của Cục Quản lý Xuất nhập cảnh Nhật Bản, vẫn phải làm thủ tục đổi thẻ cư trú định kỳ 7 năm một lần và phải xin phép tái nhập cảnh nếu rời khỏi Nhật Bản quá thời hạn quy định.
Đáng chú ý, tư cách Vĩnh trú vẫn có khả năng bị thu hồi nếu cá nhân vi phạm pháp luật nghiêm trọng, hoặc chậm trễ trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế và bảo hiểm xã hội. Trong những năm gần đây, chính phủ Nhật Bản ngày càng siết chặt công tác quản lý cư trú. Những sai phạm liên quan đến nghĩa vụ đóng thuế cư trú hay tiền bảo hiểm xã hội đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tư cách lưu trú dài hạn.
Ngoài ra, nếu bạn muốn đi du lịch, công tác tới các quốc gia phát triển như châu Âu, Mỹ, Úc… vẫn cần các thủ tục chứng minh tài chính phức tạp áp dụng cho hộ chiếu Việt Nam.
Suy cho cùng, việc chọn giữ hộ chiếu Việt Nam hay nhập tịch Nhật Bản không phải là câu chuyện phân định đúng sai, mà là bài toán tìm kiếm phương án phù hợp nhất với định hướng tương lai của mỗi cá nhân và gia đình. Nếu mục tiêu tối thượng là sự hòa nhập hoàn toàn, tạo điều kiện tối đa cho con cái phát triển như người Nhật và công việc của bạn đòi hỏi phải di chuyển toàn cầu liên tục, việc nhập tịch sẽ mang lại lợi thế vượt trội. Nhưng nếu sợi dây liên kết về gia đình, tài sản và kế hoạch dài hạn vẫn cắm rễ sâu tại Việt Nam, thì tấm visa Vĩnh trú cùng cuốn hộ chiếu quê hương chính là chiếc cầu nối vững chắc giúp bạn cân bằng cuộc sống.
Đọc thêm:
