Cái nôi định hình nên nhà nước Nhật Bản sơ khai
Nằm cách cố đô Nara khoảng 20 km về phía nam, làng Asuka ngày nay được bao phủ bởi cánh đồng lúa xanh ngát và những ngọn đồi thấp trập trùng. Thế nhưng, khoảng 1.500 năm trước, nơi đây chính là kinh đô sầm uất của nhiều đế chế Nhật Bản, đặt nền móng vững chắc cho nhà nước tập quyền và là trung tâm định hình nên thời kỳ Asuka (538–710) rực rỡ.
Tầm quan trọng lịch sử của Asuka được tạo nên bởi hai bước ngoặt vĩ đại.
Một là, trước khi kinh đô cố định được thiết lập tại Nara vào năm 710, cung điện hoàng gia thường được di dời mỗi khi hoàng đế băng hà. Do đó, vùng Asuka là nơi lưu dấu một chuỗi các quần thể cung điện rải rác. Dù các công trình bằng gỗ nguyên bản không còn cho đến ngày nay, các cuộc khai quật khảo cổ đã tìm thấy nền móng của các tòa nhà hành chính, minh chứng cho buổi bình minh của thể chế chính trị Nhật Bản.
Hai là, thời kỳ Asuka cũng đánh dấu cột mốc Phật giáo chính thức du nhập vào Nhật Bản thông qua các sứ giả và người nhập cư từ bán đảo Triều Tiên và Trung Quốc. Sự kiện này mang lại những cải cách sâu sắc từ hệ thống chữ viết, công nghệ cho đến mô hình chính phủ kiểu lục địa. Đồng thời thay đổi hoàn toàn tập tục xây gò mộ khổng lồ (kofun) sang nghi thức hỏa táng của Phật giáo.
Khám phá 19 tọa độ khảo cổ đắt giá
Điểm hấp dẫn của Asuka không nằm ở những kiến trúc đồ sộ, mà ẩn mình trong chính cảnh quan nông thôn yên bình, nơi du khách có thể đạp xe qua các cánh đồng để chiêm ngưỡng các di tích ngàn năm tuổi được chia làm 4 nhóm chính:
1. Quần thể cung điện hoàng gia và dấu ấn thời gian
- Di tích Cung điện Asuka: Nằm giữa đồng lúa, đây từng là nơi tọa lạc của 4 cung điện hoàng gia vào thế kỷ thứ 7. Hiện tại các chuyên gia vẫn đang tiếp tục khai quật nền móng tại đây.
- Di tích Cung điện Fujiwara: Tàn tích của kinh đô thường trú quy mô lớn đầu tiên của Nhật Bản, xây dựng mô phỏng theo kiến trúc Trung Hoa cổ đại. Nơi đây giờ là một đồng cỏ rộng lớn với các cột trụ được phục dựng để đánh dấu vị trí của đại sảnh cung điện xưa.
- Địa điểm Đồng hồ nước Asuka: Nơi lưu giữ vết tích của hệ thống tính thời gian bằng dòng nước chảy qua đường ống đầu tiên của chính phủ phong kiến.
- Khu vườn Asuka Pond: Một trong những ví dụ sớm nhất về thiết kế sân vườn hoàng gia có ao nước, chịu ảnh hưởng từ văn hóa lục địa châu Á nhưng đã đặt nền móng cho phong cách vườn Nhật Bản sau này.
2. Các địa điểm đền chùa vẫn duy trì hoạt động
- Chùa Asuka-dera: Ngôi chùa Phật giáo quy mô lớn đầu tiên của Nhật Bản. Phiên bản chùa nhỏ hiện tại đang lưu giữ bức tượng Phật Asuka Daibutsu, một trong những pho tượng Phật cổ nhất nước Nhật.
- Chùa Tachibana-dera: Ngôi tu viện ni Phật giáo đầu tiên của Nhật Bản, tọa lạc biệt lập trên một ngọn đồi nhỏ nhìn xuống toàn cảnh ngôi làng.
- Chùa Yamada-dera: Ngôi chùa hàng đầu thời Asuka với kiến trúc đơn giản du nhập từ bán đảo Triều Tiên, hiện vẫn còn lưu giữ một số viên đá nền móng nguyên thủy.
3. Những phế tích chùa cổ mất dấu theo năm tháng
Sau khi kinh đô chuyển về Nara, nhiều ngôi chùa đã được dịch chuyển hoặc thay thế, chỉ còn lại phế tích khảo cổ tại Asuka:
- Chùa Kawara-dera: Từng là một trong những ngôi chùa lớn nhất, lưu dấu kiến trúc sơ khai của bán đảo Triều Tiên.
- Đền Hinokuma-dera: Ngôi chùa do một gia tộc nhập cư thế lực xây dựng, nay được thay thế bằng một đền thờ Thần đạo.
- Đền Daikandaiji: Từng sở hữu bảo tháp 9 tầng cao nhất thời bấy giờ để bảo vệ kinh đô Fujiwara, nay chỉ còn lại một bia đá giữa cánh đồng trống.
- Đền Motoyakushiji: Tiền thân của ngôi chùa cổ Yakushiji nổi tiếng tại Nara ngày nay.
4. Hệ thống gò mộ Kofun và những phiến đá bí ẩn
- Lăng mộ đá Ishibutai Kofun: Nghĩa trang nổi tiếng nhất vùng, với buồng chôn cất bằng những khối đá khổng lồ lộ thiên, cho phép du khách bước thẳng vào bên trong.
- Lăng mộ Takamatsuzuka và Kitora: Hai lăng mộ vô giá nổi tiếng với các bức tranh tường đầy màu sắc, khắc họa các cung nữ (mỹ nhân Asuka) và bản đồ thiên văn cổ. Các bản sao được trưng bày tại bảo tàng ngay bên cạnh.
- Lăng mộ Kengoshizuka, Shobuike và Nakaoyama: Những gò mộ hình bát giác hiếm gặp, phản ánh giai đoạn chuyển giao từ tập tục mai táng hoành tráng sang hỏa táng theo Phật giáo.
- Lăng mộ Hoàng đế Temmu và Hoàng hậu Jito: Địa điểm chôn cất hoàng gia linh thiêng bậc nhất, được bảo vệ nghiêm ngặt và không cho phép khai quật.
- Địa điểm nghi lễ Sakafuneishi: Phiến đá chạm khắc kỳ lạ với các rãnh dẫn nước bí ẩn, được cho là nơi các pháp sư cổ đại dùng để bói toán hoặc thực hiện các nghi thức tế lễ.
Phương thức di chuyển đến Asuka
Nếu bạn muốn ghé thăm làng cổ Asuka, thì cách di chuyển cũng khá dễ dàng. Nơi đây nằm ở vị trí địa lý đắc địa tại tỉnh Nara, du nên có thể di chuyển bằng tuyến đường sắt Kintetsu, với thời gian mất khoảng 40 phút từ Osaka, 50 phút từ thành phố Nara hoặc 90 phút nếu khởi hành từ cố đô Kyoto.
Đọc thêm: Khám phá 27 Di sản Thế giới được UNESCO vinh danh tại Nhật Bản
