Những tháng cuối năm luôn là thời điểm nhu cầu chi tiêu, mua sắm và gửi tiền về quê nhà ăn Tết của cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản bùng nổ mạnh mẽ nhất. Nắm bắt được tâm lý này, các băng nhóm lừa đảo tài chính xuyên quốc gia đã liên tục tung ra nhiều bẫy lừa đảo tinh vi, sử dụng công nghệ cao để chiếm đoạt tài sản. Từ các dịch vụ chuyển tiền chui “chuyển tay ba”, chiêu trò làm giả thẻ cư trú để mua đồ trả góp, cho đến các đường dây tuyển dụng “việc nhẹ lương cao”… khiến không ít người lao động, thực tập sinh đã rơi vào cảnh “tiền mất tật mang”.
1. Các chiêu trò lừa đảo phổ biến nhất
(1) Bẫy “chuyển tiền tay ba”
Để tiết kiệm chi phí giao dịch và thu về tỷ giá quy đổi cao hơn ngân hàng và các tổ chức tài chính được cấp phép, nhiều người tìm đến các cá nhân nhận chuyển tiền chui trên Facebook, Threads hoặc TikTok.
Kịch bản lừa đảo được tội phạm sử dụng thường là cam kết nhận Yen tại Nhật và chuyển VND về Việt Nam nhanh, chỉ trong vài phút. Khi nhận được tiền Yen, đối tượng sẽ chặn mọi liên lạc (Block) với nạn nhân.
Rủi ro nguy hiểm hơn là đối tượng gửi tiền VND “bẩn” (tiền do phạm tội mà có) vào tài khoản của gia đình bạn tại Việt Nam. Khi công an điều tra, tài khoản ngân hàng ở quê nhà sẽ bị đóng băng, còn bản thân người chuyển tiền tại Nhật có thể bị cảnh sát Nhật Bản bắt giữ vì tiếp tay cho đường dây rửa tiền xuyên quốc gia.
(2) Lừa đảo mua bán đồ trả góp, SIM điện thoại và vé máy bay Tết giá rẻ
Cuối năm là mùa cao điểm mua sắm thiết bị điện tử và đặt vé máy bay về ăn Tết. Kẻ lừa đảo dụ dỗ nạn nhân dùng giấy tờ cá nhân (Thẻ cư trú Zairyu Card, Thẻ My Number) để đứng tên đăng ký mua điện thoại trả góp, hoặc đăng ký hợp đồng SIM, sau đó trả cho nạn nhân một khoản “tiền công” nhỏ (1-2 man). Thực chất, đối tượng sẽ lấy máy và biến mất, để lại toàn bộ khoản nợ xấu hàng chục man đứng tên nạn nhân.
Tội phạm còn có chiêu bán vé máy bay “ảo”, tung chiêu khuyến mãi vé máy bay Tết giảm giá, hoặc giá rẻ hơn rất nhiều so với giá chính hãng. Nạn nhân chuyển khoản xong chỉ nhận được mã đặt chỗ (Code) giả, hoặc vé bị hủy ngay sau đó do kẻ lừa đảo dùng thẻ tín dụng ăn trộm để thanh toán.
(3) Việc làm Yami Baito
Trên các hội nhóm tuyển dụng, các bài đăng “tuyển người rút tiền ATM”, “nhận và chuyển bưu kiện”, “cho mượn tài khoản ngân hàng nhận hoa hồng” xuất hiện tràn lan.
Bản chất đây là hình thức “Yami Baito” (việc làm bất hợp pháp) bị Cảnh sát Quốc gia Nhật Bản (NPA) truy quét quyết liệt. Người tham gia vô tình hoặc cố ý trở thành “tay sai rút tiền” ( 受け子 Ukeko hay 払い出し子 Haraidashiko) cho các tổ chức tội phạm lừa đảo qua điện thoại.
(4) Giả danh cơ quan nhà nước (Cảnh sát, Cục Xuất nhập cảnh Nyukan, Đại sứ quán)
Kẻ gian tự xưng là cán bộ Cục Quản lý Xuất nhập cảnh hoặc Cảnh sát Nhật Bản, thông báo nạn nhân “liên quan đến một vụ án rửa tiền quốc tế”, hoặc “hồ sơ Visa có sai phạm nguy cơ bị trục xuất”. Sau đó, chúng yêu cầu nạn nhân chuyển toàn bộ tiền tiết kiệm vào một “tài khoản an toàn” của cơ quan điều tra để xác minh, nhưng thực chất là tài khoản của tội phạm.
2. Hậu quả nặng nề cho nạn nhân
Việc vướng vào các cạm bẫy lừa đảo tài chính không chỉ dừng lại ở tổn thất tiền bạc, mà còn ảnh hưởng tới tương lai sinh sống và làm việc tại Nhật Bản.
- Dính tiền án, tiền sự và nguy cơ bị trục xuất: Theo Luật Phòng chống Tội phạm Tổ chức và Luật Giao thông Tài chính Nhật Bản, việc bán tài khoản ngân hàng, cho mượn thẻ cư trú hoặc tham gia rút tiền chui đều là hành vi vi phạm pháp luật hình sự. Nạn nhân có thể đối mặt với án phạt tù, bị hủy Visa và cưỡng chế trục xuất về nước, vĩnh viễn bị cấm nhập cảnh lại Nhật Bản.
- Bị đưa vào danh sách đen tài chính (Blacklist): Nợ xấu điện thoại hay thẻ tín dụng do bị lừa đứng tên hộ sẽ khiến bạn bị khóa toàn bộ các dịch vụ tài chính, không thể mở tài khoản ngân hàng, không thể vay mua nhà/xe và bị từ chối gia hạn Visa trong tương lai.
3. Cẩm nang phòng tránh lừa đảo
Để bảo vệ tài sản và sự an toàn của bản thân trong mùa cuối năm, bạn cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc vàng sau:
- Tuyệt đối chỉ chuyển tiền qua các kênh chính thức: Sử dụng dịch vụ của các ngân hàng hoặc các công ty chuyển tiền kiều hối hợp pháp được Cơ quan Dịch vụ Tài chính Nhật Bản cấp phép (như DCOM Money Express…). Tuyệt đối không giao dịch “tay ba” qua cá nhân trên mạng xã hội.
- Bảo mật tuyệt đối giấy tờ cá nhân: Không cho mượn, không chụp ảnh Thẻ cư trú, Thẻ My Number, Hộ chiếu hay Thẻ ngân hàng gửi cho người lạ. Không bao giờ đứng tên mua hộ tài sản trả góp hay đăng ký SIM hộ người khác.
- Kiểm tra tính pháp lý khi mua vé máy bay: Chỉ mua vé trực tiếp từ website chính thức của các hãng hàng không hoặc đại lý được ủy quyền chính thức có giấy phép kinh doanh rõ ràng.
- Cảnh giác với cuộc gọi xưng danh cơ quan chức năng: Cảnh sát hay Cục Xuất nhập cảnh Nhật Bản KHÔNG BAO GIỜ yêu cầu chuyển tiền qua điện thoại để kiểm tra tài khoản. Nếu nhận được cuộc gọi nghi vấn, hãy bình tĩnh cúp máy và đến trực tiếp Đồn cảnh sát (Koban) gần nhất để xác minh.
- Không sập bẫy “việc nhẹ lương cao”: Bất kỳ công việc nào yêu cầu rút tiền tại cây ATM, nhận bưu kiện lạ hoặc chuyển tiền qua lại mà nhận hoa hồng bất thường đều là hành vi vi phạm pháp luật.
Sự tỉnh táo, tuân thủ pháp luật và chủ động cập nhật kiến thức phòng tránh lừa đảo chính là tấm lá chắn vững chắc nhất giúp bạn bảo vệ thành quả lao động vất vả sau những năm làm việc tại Nhật.







