Giá cá thu nhập khẩu tăng vọt
Tại siêu thị Benny thuộc quận Adachi, Tokyo, một miếng phi lê cá thu muối nhập khẩu từ Na Uy từng có giá khoảng 300 yên cách đây 4-5 năm. Nhưng nay đã vọt lên mức 500 yên. Theo đại diện Umios Corp., doanh nghiệp hải sản lớn với hơn 20 năm kinh nghiệm thu mua cá thu nhập khẩu, thị trường đang chứng kiến tốc độ tăng giá cá thu ngày càng nhanh và dồn dập.
Thống kê Thương mại của Bộ Tài chính Nhật Bản cho thấy, giá nhập khẩu cá thu Na Uy đông lạnh đã chạm mốc 885 yên/kg vào tháng 5/2026, cao gấp 1,5 lần so với cùng kỳ năm ngoái và tăng hơn 3 lần so với 5 năm trước. Việc giá nguyên liệu đầu vào tăng quá cao buộc các chuỗi bán lẻ phải điều chỉnh giá bán ra, khiến sức mua của người dân đối với mặt hàng này giảm sút đáng kể.
Hạn ngạch đánh bắt và đồng yên mất giá
Thực tế, hơn một nửa lượng cá thu tiêu thụ tại Nhật Bản phụ thuộc vào nguồn cung từ Na Uy. Trong khi đó, nhằm bảo vệ nguồn lợi thủy hải sản toàn cầu, Chính phủ Na Uy đã cắt giảm mạnh hạn ngạch đánh bắt. Năm 2025, hạn ngạch của Na Uy đạt khoảng 165.000 tấn cá thu, giảm 28% so với năm trước đó. Sang đến năm 2026, con số này dự kiến tiếp tục sụt giảm nghiêm trọng, xuống chỉ còn khoảng 79.000 tấn, chưa bằng một nửa mức của năm 2025.
Sự sụt giảm nguồn cung nguồn tạo ra cuộc cạnh tranh thu mua giữa Nhật Bản và các thị trường khác như Hàn Quốc, Đông Âu và châu Phi. Tình hình càng trở nên tồi tệ hơn khi các giao dịch quốc tế đều thanh toán bằng USD, trong khi đồng yên Nhật suy yếu, có thời điểm chạm mốc 160 yên/USD. Tỷ giá giảm sâu khiến các doanh nghiệp Nhật Bản hụt hơi trong cuộc đua trả giá cao để giành quyền thu mua cá thu cũng như các loại hải sản khác.
Làn sóng phá sản trong ngành chế biến thủy sản
Theo tờ Mainichi, tình trạng thiếu hụt nguyên liệu và chi phí đầu vào leo thang đang đẩy các doanh nghiệp chế biến hải sản quy mô vừa và nhỏ tại Nhật Bản vào thế chân tường. Dữ liệu từ Teikoku Databank Ltd. cho thấy số vụ phá sản trong ngành chế biến thủy sản bắt đầu gia tăng liên tục từ năm 2024 cho đến nay.
Năm 2025 ghi nhận 46 doanh nghiệp phá sản và chỉ trong 7 tháng đầu năm 2026 đã có thêm 29 trường hợp rời thị trường. Các chuyên gia phân tích thậm chí dự báo tổng số vụ phá sản trong ngành này có thể chạm cột mốc 50 doanh nghiệp khi năm 2026 kết thúc, cho thấy mức độ khốc liệt mà đợt bão giá này gây ra.
Trong khi đó, sản lượng đánh bắt nội địa hoàn toàn không thể bù đắp cho khoảng trống của thị trường. Theo Cơ quan Thủy sản Nhật Bản, sản lượng cá thu đánh bắt tại vùng biển Thái Bình Dương đã lao dốc từ khoảng 370.000 tấn trong năm tài chính 2020 xuống chỉ còn khoảng 80.000 tấn trong năm tài chính 2024. Nguồn cá thu nội địa khan hiếm kéo theo giá các sản phẩm bình dân như cá thu đóng hộp tăng đồng loạt trong giai đoạn tháng 6 và tháng 7/2026.
Chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Nhật Bản cảnh báo, sự suy yếu kéo dài của đồng yên đang trực tiếp đe dọa an ninh lương thực và nguồn cung nông thủy sản nhập khẩu. Nếu tình trạng này tiếp diễn, thì cá thu – món ăn vốn gắn liền với đời sống bình dân sẽ có nguy cơ biến thành mặt hàng xa xỉ phẩm, chỉ còn xuất hiện ở tầng hầm các trung tâm thương mại cao cấp, hoặc được bán dưới dạng quà biếu đắt tiền. Nhật Bản đang phải đối mặt với bài toán cấp thiết về tái cấu trúc chuỗi cung ứng thực phẩm và tìm kiếm các giải pháp bền vững.
Đọc thêm:
