Công ước Di sản Thế giới được Đại hội đồng UNESCO chính thức thông qua vào năm 1972 nhằm mục đích nhận diện, bảo vệ và bảo tồn các di sản văn hóa và tự nhiên có giá trị nổi bật đối với nhân loại. Nhật Bản chính thức có những địa danh đầu tiên ghi danh vào danh sách này vào tháng 12/1993, bao gồm Di sản Văn hóa Quần thể kiến trúc Phật giáo Horyuji, Lâu đài Himeji cùng hai Di sản Thiên nhiên là Đảo Yakushima và Rừng nguyên sinh Shirakami Sanchi.
Cột mốc đáng nhớ gần nhất đối với Nhật Bản là UNESCO chính thức công nhận di tích Quần thể kinh đô cổ Asuka và Fujiwara (tỉnh Nara) vào tháng 7/2026, nâng tổng số Di sản Thế giới của Nhật Bản lên con số 27 di sản (bao gồm 22 Di sản Văn hóa và 5 Di sản Thiên nhiên).
5 Di sản Thiên nhiên Thế giới
Nhật Bản sở hữu những vùng sinh thái độc đáo, với nhiều loài động thực vật quý hiếm cùng cảnh quan địa chất ngoạn mục:
1. Đảo Yakushima (tỉnh Kagoshima)
Được UNESCO công nhận vào tháng 12/1993. Hòn đảo ngợp sắc xanh cổ kính với những cây tuyết tùng ngàn năm tuổi (Yaku-sugi), nơi đây truyền cảm hứng cho bộ phim hoạt hình huyền thoại Princess Mononoke.
Địa điểm nổi bật gồm Jomonsugi với cây tuyết tùng cổ thụ khổng lồ, ước tính từ 2.000 đến 7.200 năm tuổi, biểu tượng linh thiêng của đảo. Khu rừng Shiratani Unsuikyo có thung lũng rêu xanh mướt, phong cảnh đẹp như cổ tích và là nguyên mẫu cảnh sắc trong phim Ghibli. Thác nước Senpiro và Ohko đổ xuống vách đá hùng vĩ dọc theo vùng bờ biển.
2. Rừng nguyên sinh Shirakami Sanchi (thuộc tỉnh Aomori và Akita)
Rừng nguyên sinh Shirakami Sanchi nằm trên dãy núi cùng tên giáp hai tỉnh Aomori và Akita ở miền bắc Nhật Bản. Nơi đây nổi tiếng với khu rừng sồi nguyên sinh lớn nhất Đông Á, hệ sinh thái hoang dã quý hiếm. Trở thành Di sản Thiên nhiên Thế giới vào tháng 12/1993.
3. Bán đảo Shiretoko (tỉnh Hokkaido)
Vào tháng 7/2005, bán đảo hoang sơ tuyệt đẹp phía Bắc Nhật Bản cũng lọt vào danh sách này nhờ hệ sinh thái biển và đất liền phong phú. Nơi đây là mái nhà của những con gấu nâu, cảnh quan tươi đẹp với dải băng trôi trong mùa tuyết.
4. Quần đảo Ogasawara (Tokyo)
Quần đảo Ogasawara là một Di sản Thiên nhiên Thế giới nằm cách trung tâm Tokyo khoảng 1.000 km về phía Nam, bao gồm hai hòn đảo có người sinh sống là đảo Chichijima và Hahajima. Để đến đây, bạn phải đi phà mất khoảng 24 giờ từ cảng Takeshiba ở Tokyo, vì không có sân bay nào trên quần đảo này.
Được UNESCO công nhận Di sản Thế giới vào tháng 6/2011. Được mệnh danh là “Galapagos của phương Đông”, nơi sở hữu quá trình tiến hóa sinh học độc đáo với nhiều loài động thực vật đặc hữu.
5. Đảo Amami Oshima, Tokunoshima, phía Bắc đảo Okinawa và đảo Iriomote (thuộc Kagoshima và Okinawa)
Vùng biển đảo cận nhiệt đới mang giá trị đa dạng sinh học cao, là nơi sinh sống của loài thỏ đen Amami và mèo rừng Iriomote quý hiếm, được UNESCO vinh danh vào tháng 7/2021.
Danh sách 22 Di sản Văn hóa Thế giới: Hành trình xuyên suốt lịch sử Phù Tang
Các di sản văn hóa của Nhật Bản phản ánh trọn vẹn tiến trình phát triển từ thời tiền sử, đến thời kỳ phong kiến và cách mạng công nghiệp hóa hiện đại.
6. Các địa điểm thời tiền sử Jomon ở miền Bắc Nhật Bản (Hokkaido, Aomori, Iwate, Akita)
Quần thể di tích thời tiền sử Jomon ở miền Bắc Nhật Bản được công nhận vào tháng 7/2021, bao gồm 17 địa điểm khảo cổ, tiêu biểu là Sannai-Maruyama, Oyu Stone Circles, và Goshono. Các di sản này phản ánh đời sống định cư của xã hội săn bắt, đánh bắt, hái lượm và đời sống tâm linh của người cổ đại Jomon từ khoảng 13.000 đến 400 TCN.
7. Kinh đô cổ Asuka và Fujiwara (Nara)
Là Di sản Thế giới mới đây nhất của Nhật Bản, vừa được vinh danh vào tháng 7/2026. Khu quần thể cố đô Asuka và Fujiwara tại tỉnh Nara là trung tâm chính trị và văn hóa cổ đại của Nhật Bản từ cuối thế kỷ 6 đến đầu thế kỷ 8. Quần thể này gồm các di tích cung điện, chùa chiền và lăng mộ hoàng gia mang dấu ấn giao lưu văn hóa Đông Á. Di sản minh chứng cho giai đoạn hình thành nhà nước pháp trị đầu tiên của Nhật Bản với kiến trúc kinh đô cổ đại quy hoạch theo khung bàn cờ.
8. Quần thể lăng mộ Mozu-Furuichi Kofun (Osaka)
Thời gian xây dựng từ thế kỷ thứ 4 đến thế kỷ thứ 6, quần thể lăng mộ Mozu-Furuichi Kofun có hình khóa áo khổng lồ, được bao quanh bởi hào nước, mang dấu ấn quyền lực của các thiên hoàng thời cổ đại, cũng được UNESCO công nhận vào tháng 7/2019.
9. Di tích Phật giáo khu vực chùa Horyuji (Nara)
Quần thể bao gồm 48 di tích kiến trúc thuộc chùa Horyu và chùa Hoki ở thị trấn Ikaruga, tỉnh Nara. Vào tháng 12/1993, UNESCO vinh danh nơi đây bởi sở hữu công trình kiến trúc bằng gỗ cổ nhất thế giới còn tồn tại.
10. Di tích lịch sử Nara cổ đại (tỉnh Nara)
Trở thành Di sản thế giới của UNESCO vào tháng 12/1998, gồm 8 công trình kiến trúc Phật giáo và Thần đạo, cùng phế tích cung điện tại tỉnh Nara. Trong đó, nổi bật nhất là chùa Todai-ji, đền Kasuga Taisha và cung điện Heijo. Khu vực này đánh dấu thời kỳ Nara (710–784) khi nơi đây là thủ đô đầu tiên của Nhật Bản.
11. Di tích lịch sử Kyoto cổ đại (Kyoto và Shiga)
Quần thể 17 đền chùa, lâu đài trải rộng tại thành phố Kyoto, Uji (Kyoto) và Otsu (Shiga), đại diện cho đỉnh cao nghệ thuật kiến trúc truyền thống Nhật Bản cũng lọt vào danh sách Di sản Thế giới vào tháng 12/1994.
Các địa điểm chính gồm Chùa Kiyomizu-dera (Chùa Thanh Thủy) nổi tiếng với kiến trúc gỗ không dùng đinh và đài ngắm cảnh nhìn ra toàn cảnh thành phố. Chùa Kinkaku-ji (Chùa Vàng) – căn điện dát vàng rực rỡ nằm soi bóng xuống hồ nước trong xanh. Chùa To-ji sở hữu ngọn tháp ngũ cấp cao nhất Nhật Bản, biểu tượng lịch sử lâu đời từ thời Heian. Thành Nijo chính là dinh thự của tướng quân Tokugawa với sàn nhà “chim họa mi” chống ninja độc đáo.
12. Hiraizumi (tỉnh Iwate)
Hiraizumi là thị trấn lịch sử nổi tiếng tại tỉnh Iwate, nổi bật với các di sản văn hóa thế giới được UNESCO công nhận. Nơi đây từng là trung tâm chính trị và văn hóa lớn của vùng Đông Bắc Nhật Bản vào thế kỷ 12. Vào tháng 6/2011, các công trình đền chùa và sân vườn đại diện cho triết lý Tịnh Độ Phật giáo được UNESCO vinh danh, bao gồm chùa Chuson, chùa Motsu và di tích Takkoku no Iwaya.
13. Núi Phú Sĩ (Yamanashi và Shizuoka)
Núi Phú Sĩ là ngọn núi cao nhất Nhật Bản (3.776m), nằm giữa hai tỉnh Yamanashi và Shizuoka. Đây là biểu tượng nổi tiếng, điểm leo núi và di sản thế giới thu hút triệu khách. Ngọn núi này cũng là biểu tượng tâm linh và nguồn cảm hứng bất tận cho nền nghệ thuật Nhật Bản. Được công nhận Di sản Thế giới vào tháng 6/2013.
14. Đền Itsukushima Shinto (tỉnh Hiroshima)
Đền Itsukushima tại đảo Miyajima, tỉnh Hiroshima là di sản thế giới từ tháng 12/1996, với hình ảnh cổng Torii đỏ rực nổi trên mặt nước biển. Ngôi đền được xây dựng độc đáo để trông như đang trôi nổi khi thủy triều lên.
15. Các địa điểm linh thiêng và Tuyến đường hành hương dãy núi Kii (Nara, Wakayama, Mie)
Được vinh danh vào tháng 7/2004, quần thể di sản thế giới UNESCO này kết nối các đền chùa Phật giáo và Thần đạo cổ xưa qua những con đường mòn xuyên rừng thuộc ba tỉnh Mie, Nara và Wakayama.
Ba vùng thánh địa chính gồm:
- Kumano Sanzan (tỉnh Wakayama, Mie): Gồm ba ngôi đền lớn là Kumano Hongu Taisha, Kumano Hayatama Taisha và Kumano Nachi Taisha, biểu trưng cho sự tái sinh và lòng trắc ẩn.
- Koyasan (tỉnh Wakayama): Trung tâm Phật giáo Chân Ngôn Tông (Shingon) do đại sư Kobo Daishi sáng lập từ thế kỷ 9, nổi bật với nghĩa trang Okunoin và khu phức hợp Kongobuji.
- Yoshino và Omine (tỉnh Nara): Cái nôi của phái tu khổ hạnh sơn lâm Shugendo, nổi danh với cảnh sắc hoa anh đào mùa xuân và các đền thờ nằm sâu trên núi hiểm trở.
16. Quần thể Đền, Chùa Nikko (Tochigi)
Quần thể đền chùa Nikko tại tỉnh Tochigi là Di sản Thế giới từ tháng 12/1999. Gồm ba công trình chính: Đền Nikko Toshogu, Đền Futarasan, và Chùa Rinno-ji. Dân gian thường gọi nơi này là “hai đền một chùa”, nổi bật với kiến trúc chạm trổ vàng son và lịch sử gắn liền với Mạc phủ Tokugawa.
Các công trình chính trong quần thể:
- Đền Nikko Toshogu: Nơi thờ Tướng quân Ieyasu Tokugawa lẫy lừng lịch sử,. Ngôi đền này còn nổi tiếng với hình điêu khắc mèo ngủ (Nemuri-neko) và ba chú khỉ thông thái (Mizaru, Kikazaru, Iwazaru).
- Đền Futarasan: Ngôi đền cổ nhất vùng, tôn thờ ba ngọn núi linh thiêng của Nikko.
- Chùa Rinno-ji: Ngôi chùa Phật giáo lớn với điện chính Sanbutsudo chứa ba bức tượng Phật cao lớn mạ vàng.
17. Di tích Gusuku và Vương quốc Ryukyu (Okinawa)
Khu di tích Gusuku và các di sản liên quan của Vương quốc Ryukyu tại Okinawa gồm 9 địa điểm, nổi bật là Lâu đài Shuri, Lâu đài Nakijin và Lâu đài Nakagusuku. Được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới vào tháng 12/2000, quần thể này phản ánh văn hóa độc đáo và lịch sử giao thương phong phú của vương triều Ryukyu. Kiến trúc pha trộn văn hóa độc đáo giữa Nhật Bản, Trung Quốc và Đông Nam Á, được xây dựng từ thế kỷ 12 đến thế kỷ 15.
18. Đảo thiêng Okinoshima (Fukuoka)
Là hòn đảo linh thiêng cấm phụ nữ từ xưa đến nay, cấm người thường đặt chân lên đảo trái phép. Nam giới muốn lên đảo phải tuân theo nghi lễ tắm biển thanh tẩy (gột rửa thân thể) vô cùng nghiêm ngặt. Được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới vào tháng 7/2017. Hiện nay nơi đây thuộc quyền quản lý của đền Munakata Taisha, gìn giữ hàng chục nghìn bảo vật quốc gia.
19. Địa điểm Kitô giáo ẩn giấu vùng Nagasaki (tỉnh Nagasaki và Kumamoto)
Các địa điểm Kitô giáo ẩn giấu vùng Nagasaki là quần thể gồm 12 di sản, như làng Sakitsu ở Amakusa, nhà thờ lớn Oura, làng Shitsu ở Sotome, ghi lại hành trình hơn hai thế kỷ giữ đạo thầm lặng trong thời kỳ cấm đạo. Được UNESCO công nhận Di sản Thế giới vào tháng 6/2018.
20. Lâu đài Himeji (Hyogo)
Tuyệt tác kiến trúc lâu đài Himeji bằng gỗ mang hình dáng chú chim hạc trắng cất cánh là một trong những Di sản Thế giới đầu tiên của Nhật Bản, được công nhận vào tháng 12/1993.
21. Làng cổ Shirakawa-go và Gokayama (tỉnh Gifu và Toyama)
Nơi đây có những ngôi nhà mái tranh Gassho-zukuri độc đáo, hình dốc như hai bàn tay chắp lại cầu nguyện, giúp tuyết trượt rơi dễ dàng vào mùa đông. Hai ngôi làng cổ nằm lọt thỏm giữa thung lũng núi cao, đẹp như truyện cổ tích suốt bốn mùa. Được UNESCO vinh danh vào tháng 12/1995.
22. Mỏ bạc Iwami Ginzan (tỉnh Shimane)
Iwami Ginzan (石見銀山) là một mỏ bạc ngầm nằm ở thành phố Oda, tỉnh Shimane. Nơi đây là trung tâm khai thác bạc quy mô lớn từng cung cấp lượng bạc khổng lồ cho thương mại toàn cầu thế kỷ 16-17. Có hơn 600 hầm mỏ nằm sâu trong lòng núi ở Iwami Ginzan và Ryugenji Mabu. Được vinh danh Di sản Thế giới vào tháng 6/2007.
23. Nhà máy dệt lụa Tomioka (tỉnh Gunma)
Nhà máy dệt lụa Tomioka là cơ sở ươm tơ cơ giới hiện đại đầu tiên của Nhật Bản, được chính phủ Minh Trị thành lập vào năm 1872 và được công nhận là Di sản Thế giới UNESCO vào tháng 6/2014. Nơi đây nổi bật với kiến trúc kết hợp giữa gỗ và gạch theo công nghệ tiên tiến của Pháp, đóng vai trò là cột mốc lớn trong công cuộc công nghiệp hóa và xuất khẩu tơ lụa của Nhật Bản.
24. Địa điểm Cách mạng Công nghiệp Minh Trị
Các địa điểm Cách mạng Công nghiệp Minh Trị tại Nhật Bản là quần thể gồm 23 di sản tập trung vào ba ngành chính: sắt thép, đóng tàu và khai mỏ, trải dài tại 8 tỉnh (Fukuoka, Nagasaki, Kumamoto…), được công nhận Di sản Thế giới vào tháng 7/2015.
Các di sản chính:
- Khu vực Nagasaki: Gồm mỏ than Hashima, xưởng đóng tàu Mitsubishi và dinh thự Glover, gắn liền với sự phát triển ngành đóng tàu và khai mỏ đầu thời Minh Trị.
- Khu vực Iwate: Nổi bật với Mỏ sắt Hashino và lò luyện gang kiểu phương Tây đầu tiên của Nhật Bản.
- Các tỉnh thành khác (Kagoshima, Saga, Shizuoka, Fukuoka và Yamaguchi): thể hiện quá trình công nghiệp hóa nhanh chóng của đất nước.
25. Đài tưởng niệm Hòa bình Hiroshima (tỉnh Hiroshima)
Khu tưởng niệm Hòa bình Hiroshima gồm Vòm Bom nguyên tử và Bảo tàng Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima. Đây là di sản thế giới UNESCO từ tháng 12/1996, ghi nhớ thảm họa hạt nhân diễn ra vào ngày 6/8/1945 khi Mỹ thả bom nguyên tử xuống Hiroshima.
Vòm Bom nguyên tử là tòa nhà bị tàn phá gần tâm vụ nổ, một trong những chứng tích hiếm hoi còn sót lại sau thảm họa kinh hoàng. Bảo tàng trưng bày hàng nghìn di vật và di ảnh của các nạn nhân. Khu di tích còn có công viên rộng khoảng 12 hécta chứa các đài tưởng niệm và chuông hòa bình. Đây chính là biểu tượng nhắc nhở thế giới về thảm họa hạt nhân và lời kêu gọi hòa bình vĩnh cửu.
26. Tác phẩm kiến trúc của Le Corbusier (Tokyo)
Tác phẩm kiến trúc duy nhất của kiến trúc sư Le Corbusier tại Tokyo (và cả Nhật Bản) ngày nay là Bảo tàng Quốc gia Mỹ thuật phương Tây, hoàn thành năm 1959 và được công nhận là Di sản Thế giới UNESCO vào tháng 7/2016.
27. Mỏ vàng đảo Sado (Niigata)
Quần thể di tích khai thác vàng thủ công tinh xảo bậc nhất thế giới từ thời kỳ Edo chính là mỏ vàng đảo Sado, nằm ngoài khơi tỉnh Niigata. Khai thác quy mô lớn từ năm 1601 (thời Edo) và đóng cửa năm 1989. Được công nhận Di sản Thế giới từ tháng 7/2024 nhờ bảo tồn nguyên vẹn các hầm mỏ thủ công thời tiền công nghiệp.
Hành trình khám phá 27 Di sản Thế giới tại Nhật Bản không chỉ mang lại cơ hội chiêm ngưỡng những cảnh quan tuyệt đẹp, mà còn giúp du khách thấu hiểu sâu sắc hơn về tâm hồn, văn hóa và lịch sử của đất nước mặt trời mọc. Việc bảo tồn nghiêm ngặt các di sản này cũng thể hiện cam kết mạnh mẽ của Nhật Bản trong việc gìn giữ báu vật cho các thế hệ tương lai.
Bạn đã đến thăm địa điểm nào trong danh sách này chưa?
Đọc thêm:
