Obama – thị trấn đũa sơn mài chiếm 80% thị phần nước Nhật

Ghé thăm thị trấn Obama, tỉnh Fukui chuyên sản xuất đũa sơn mài sẽ giúp bạn hiểu thêm về sự tỉ mỉ, trân trọng giá trị lao động thủ công của người Nhật.

Obama – thị trấn đũa sơn mài chiếm 80% thị phần nước Nhật

Trong văn hóa ẩm thực Nhật Bản, đôi đũa (hashi) không chỉ là dụng cụ ăn uống thông thường mà còn là tác phẩm nghệ thuật mang đậm triết lý trân trọng bữa ăn và thiên nhiên. Nếu bạn đang tìm kiếm một món quà lưu niệm tinh tế, bền đẹp để tặng người thân tại Việt Nam, hoặc muốn trải nghiệm một vùng đất yên bình đậm chất thủ công truyền thống, hãy ghé thăm thành phố Obama, tỉnh Fukui. Đây là nơi sản xuất ra hơn 80% tổng sản lượng đũa sơn mài (若狭塗箸 Wakasa-nuri) của toàn nước Nhật.

Nằm nép mình bên vịnh Wakasa thơ mộng hướng ra biển Nhật Bản, thị trấn Obama mang vẻ đẹp trầm mặc với lịch sử nghề làm đũa kéo dài hơn 400 năm. Khởi nguồn từ đầu thời kỳ Edo thế kỷ 17, kỹ thuật sơn mài Wakasa-nuri ban đầu được tạo ra để mô phỏng vẻ đẹp lấp lánh dưới đáy vịnh Wakasa. Điểm làm nên giá trị độc tôn của đũa Obama nằm ở quy trình chế tác thủ công vô cùng công phu.

Các nghệ nhân sử dụng vỏ bào ngư, vỏ trứng cút, lá vàng, lá bạc hoặc vỏ thông để gắn lên thân đũa gỗ trước khi phủ sơn. Đũa được phủ tới 10–15 lớp sơn mài tự nhiên (Urushi), sau đó người thợ dùng đá mài và than củi mài thủ công từng lớp một để làm lộ ra những hoa văn lấp lánh ẩn sâu bên dưới. Toàn bộ quá trình để hoàn thiện một đôi đũa cao cấp có thể kéo dài từ vài tháng đến cả năm trời.

Ông Matoba Masayoshi, một nghệ nhân làm đũa sơn mài tại thị trấn Obama
Ông Matoba Masayoshi, một nghệ nhân làm đũa sơn mài tại thị trấn Obama. Ảnh: motion-gallery

Nhờ lớp sơn mài dày và kỹ thuật xử lý gỗ chuẩn xác, đũa Wakasa-nuri không bị cong vênh, chống thấm nước tốt, cầm chắc tay và an toàn cho sức khỏe. Năm 1978, đũa sơn mài Wakasa đã được Chính phủ Nhật Bản công nhận là sản phẩm thủ công truyền thống quốc gia.

Đũa sơn mài tại Obama được sơn phủ nhiều lớp hoàn toàn thủ công
Đũa sơn mài tại Obama được sơn phủ nhiều lớp hoàn toàn thủ công. Ảnh: hkds

Những trải nghiệm không thể bỏ lỡ tại “thủ phủ đũa” Obama

Bảo tàng Làng Đũa Wakasa (箸のふるさと館WAKASA) là điểm dừng chân thú vị nhất mà bạn nhất định phải thử. Chỉ với chi phí rất bình dân khoảng 800–1.500 Yên tùy loại gỗ, bạn sẽ được chọn một đôi đũa phôi đã phủ sẵn nhiều lớp sơn màu và nguyên liệu khảm bên trong. Dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân, bạn dùng giấy nhám và máy mài chuyên dụng để mài mòn lớp sơn ngoài. Càng mài, những hoa văn vỏ ốc, lá vàng bên trong càng hiện ra lung linh độc nhất vô nhị.

Bạn cũng sẽ được chiêm ngưỡng bộ sưu tập đũa khổng lồ khi đến bảo tàng. Hàng nghìn mẫu đũa từ bình dân đến những bộ đũa dát vàng trị giá hàng trăm man Yên, cùng cặp đũa khổng lồ dài tới 8,4 mét đặt ngay sảnh chính.

Một góc Bảo tàng Làng Đũa Wakasa
Một góc Bảo tàng Làng Đũa Wakasa. Ảnh: wakasa-hashi

Một trải nghiệm thú vị khác là mua sắm và khắc tên lên đũa tại các xưởng lâu đời tại Obama. Dọc theo khu vực cảng cá và trung tâm Obama có rất nhiều cửa hàng chuyên doanh đũa như Hyozaemon hay Matsukan. Bạn có thể tìm thấy đủ mọi chủng loại từ đũa gỗ tự nhiên cho trẻ em tập gắp, đũa đầu nhám chống trơn khi gắp mì, đũa đôi (Meoto-bashi) dành cho các cặp vợ chồng, hay đũa dùng được trong máy rửa bát… Hầu hết các cửa hàng đều có dịch vụ khắc tên bằng chữ Kanji, Hiragana hoặc chữ Latinh ngay tại chỗ, miễn phí hoặc phí rất rẻ, biến đôi đũa thành món quà kỷ niệm mang đậm dấu ấn cá nhân của chính bạn.

Bên cạnh đó, khi đã đến Obama, đừng quên thưởng thức hải sản tươi rói đánh bắt trực tiếp từ vịnh Wakasa tại khu chợ Wakasa Obama Osakana Center. Món cá thu nướng nguyên con (Hamayaki Saba) là đặc sản trứ danh của vùng. Cá thu béo ngậy được xiên que tre và nướng chín trên than hồng, ăn nóng chấm nước tương gừng rất bắt vị. Hoặc thử cơm hải sản (Kaisen-don) và cá nóc Wakasa (Wakasa Fugu) vào mùa đông cũng thơm ngon hấp dẫn.

Hướng dẫn di chuyển

Thành phố Obama thuộc phía Tây Nam tỉnh Fukui, rất thuận tiện để kết hợp trong lịch trình khám phá vùng Hokuriku hoặc Kansai.

  • Từ Kyoto/Osaka: Đi tàu JR tuyến Kosei hoặc Thunderbird đến ga Tsuruga. Hoặc đi xe buýt cao tốc trực tiếp từ ga Kyoto đến Obama chỉ mất khoảng 1 tiếng 50 phút.
  • Từ Kanazawa (tỉnh Ishikawa): Đi tàu Shinkansen Hokuriku đến ga Tsuruga khoảng 55 phút, sau đó chuyển sang tuyến JR Obama Line chạy ven biển tuyệt đẹp để đến ga Obama sẽ mất thêm khoảng 1 tiếng.

Thời điểm đẹp nhất khi đến Obama là và mùa xuân (tháng 4–5) và mùa thu (tháng 10–11) thời tiết mát mẻ, biển êm, rất lý tưởng để dạo quanh các làng nghề và thưởng thức hải sản.

Mẹo bảo quản đũa sơn mài Nhật luôn bền đẹp

Nếu bạn mua đũa Wakasa-nuri về sử dụng hàng ngày hoặc gửi về làm quà cho gia đình ở Việt Nam, hãy lưu ý 3 nguyên tắc nhỏ sau:

  • Tránh ngâm nước quá lâu: Sau khi ăn xong, nên rửa ngay bằng miếng bọt biển mềm và lau khô bằng khăn sạch, không ngâm đũa trong bồn rửa bát qua đêm.
  • Không cho vào máy rửa bát (trừ loại có ghi rõ Shokki-senjoki Taio): Nhiệt độ cao và chất tẩy rửa mạnh có thể làm mờ lớp bóng của sơn mài tự nhiên.
  • Không dùng miếng cọ xoong kim loại: Sẽ làm trầy xước bề mặt sơn và lớp khảm vỏ trai tinh xảo.

Scroll to Top