“Anh ấy làm việc cả cuối tuần”, hay “họ không có thu nhập ổn định” là những lời than phiền điển hình phản ánh một hiện thực ngầm tại Nhật Bản: định kiến hẹn hò gắn liền với nghề nghiệp. Suốt nhiều thập kỷ, truyền thông, truyền hình và các tạp chí giải trí tại xứ sở hoa anh đào đã định hình danh sách những công việc bị cho là “kém lý tưởng” để bắt đầu một mối quan hệ nghiêm túc. Tuy nhiên, điều này cho thấy những khó khăn về thời gian, áp lực công nghiệp và tính chất công việc khiến nhiều người khó tìm bạn đời.
Giai đoạn cuối những năm 1990 đến đầu 2000, các tạp chí nổi tiếng dành cho phái đẹp như AnAn, Can-Cam hay Non-No đã đúc kết thuật ngữ “3B” để chỉ 3 nhóm nghề nghiệp phái đẹp nên cân nhắc kỹ trước khi hẹn hò:
- Bandman (thành viên ban nhạc/chơi guitar/bass): Thường bị gắn nhãn đào hoa, thu nhập bấp bênh.
- Bartender (nhân viên pha chế): Lịch làm việc lệch giờ, môi trường đêm dễ phát sinh cám dỗ.
- Biyoushi (美容師 Thợ làm tóc): Khéo ăn nói, ngoại hình chỉn chu, nhưng giờ giấc bận rộn và tiếp xúc nhiều khách hàng, nhất là phái nữ.
Theo thời gian, danh sách này không dừng lại ở 3B mà đã mở rộng thành 5B+ và phát triển thêm nhóm 3S, gồm các công việc sau:
- Blogger / Content Creator: Bị nghi ngờ về độ ổn định thu nhập dài hạn.
- Binbou (貧乏 chàng trai thiếu tự chủ tài chính): Những người không ưu tiên tài chính cá nhân hoặc phụ thuộc vào gia đình.
- Nhóm 3S gồm Chuyên viên trị liệu, Lính cứu hỏa, Huấn luyện viên thể thao: Dù sở hữu hình thể khỏe khoắn và công việc nghiêm túc, nhóm này lại chịu định kiến về tính chất công việc tiếp xúc thân thể hoặc lịch trực thất thường, dễ phát sinh nảy sinh tình cảm ngoài luồng.
Sự biến chuyển trong quan niệm chọn bạn đời tại Nhật Bản còn tạo ra khái niệm 3C với hai trường phái đối lập hoàn toàn:
| Nghề nghiệp | “3C Rủi ro” | “3C Lý tưởng” |
| Consultant (Tư vấn viên) | Lạnh lùng, bận rộn, áp lực lớn | Mang lại cảm giác an yên khi ở bên |
| Creator (Người làm nội dung sáng tạo) | Nhanh chán, cá tính quá mạnh, sống theo quy tắc riêng | Sẵn sàng chia sẻ và lắng nghe chân thành |
| Chef / Curry man (Đầu bếp) | Quá kỹ tính, tự trung tâm, khó hòa hợp đời sống thường nhật | Biết chia sẻ việc nhà và đồng hành trong cuộc sống |
Không chỉ nam giới, phụ nữ làm việc trong một số lĩnh vực tại Nhật Bản cũng đối mặt với những cái nhìn khắt khe từ các tạp chí phái mạnh (Uomo, GQ).
- Y tá, Cảnh sát, Luật sư: Rào cản về thời gian và áp lực. Y tá quá bận rộn với ca trực; cảnh sát có công việc nguy hiểm; luật sư mang lại cảm giác áp lực, khó tiếp cận.
- Nữ nhân viên văn phòng: Đôi khi bị định kiến là chỉ thích tìm kiếm tấm chồng ổn định
- Tiếp viên quán bar: Chịu áp lực về việc cung cấp dịch vụ chăm sóc khách hàng nhạy cảm.
- Tài xế giao hàng: Đối mặt với định kiến về giờ làm việc kéo dài.
- Giáo viên dạy tiếng Anh (Eikaiwa): Thường khiến đối phương e ngại về tính bền vững lâu dài hoặc sự khác biệt văn hóa.
Dù truyền thông tạo ra những thông tin định kiến, thực tế qua khảo sát cho thấy nguyên nhân cốt lõi khiến các mối quan hệ gặp trục trặc không nằm ở bản chất con người, mà đến từ sự bất đồng về lịch trình sinh hoạt và sự ưu tiên trong cuộc sống. Một người làm nghề pha chế làm việc xuyên đêm hay một thợ làm tóc bận rộn cả ngày cuối tuần sẽ rất khó thu xếp thời gian cho một đối phương làm hành chính từ 9h sáng đến 17h chiều.
Nghề nghiệp có thể phản ánh một phần lối sống, nhưng không thể đại diện cho toàn bộ nhân cách hay sự chân thành của một người. Vì thế nên đánh giá đối phương nên dựa trên sự tương thích về giá trị sống, khả năng lắng nghe và sự tôn trọng lẫn nhau, thay vì áp đặt những định kiến đóng khung về nghề nghiệp của họ.
Đọc thêm:
