Thị trường New York mở cửa phiên đầu tuần, ngày 29/6, chứng kiến đồng USD giao dịch chạm mức 161,98 yên đổi 1 đồng bạc xanh – mức thấp chưa từng thấy kể từ tháng 12/1986. Đến 17h chiều 29/6, kết thúc phiên giao dịch tỷ giá đô la Mỹ so với yên Nhật là 161,90-162,00. Theo Nikkei, điều này được cho là do tâm lý nhà đầu tư tăng mua USD, kỳ vọng Mỹ sẽ tăng lãi suất, gây áp lực lên đồng tiền Nhật Bản.
Trước đó, tỉ giá hai loại tiền tệ này từng ở ngưỡng thấp tới 161,96 yên/USD, ghi nhận vào tháng 7/2024.
Đồng yên yếu vốn làm tăng giá thành nhập khẩu mọi thứ, từ năng lượng đến thực phẩm, gây ảnh hưởng nặng nề cho Nhật Bản, một quốc gia vốn nghèo tài nguyên, hàng chục triệu hộ gia đình nước này đứng trước áp lực lạm phát trong vài năm trở lại đây. Để giảm rủi ro, Chính phủ Nhật Bản đã can thiệp vào thị trường tiền tệ nhằm ngăn chặn sự suy giảm của đồng yên, với lần can thiệp gần đây nhất là từ cuối tháng 4 đến tháng 5/2026. Tuy vậy, đồng tiền này vẫn tiếp tục suy yếu. Hãng thông tấn Kyodo nhận định, điều này phản ánh khoảng cách vẫn còn lớn giữa lãi suất của Nhật Bản và Mỹ.
Vào ngày 16/6, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) đã điều chỉnh tăng lãi suất lên mức 1,00%, mức cao nhất trong suốt 31 năm. Đồng thời vẫn để ngỏ khả năng sẽ tăng lãi suất thêm nữa, do rủi ro lạm phát ảnh hưởng bởi xung đột chiến sự khó lường ở Trung Đông và tình hình chi phí nhập khẩu liên tục tăng cao. Đặc biệt là đối với các lô hàng dầu khí được định giá bằng đô la. Lạm phát kéo theo khó khăn cho người tiêu dùng, những người phải trả nhiều tiền hơn cho mọi thứ, từ thực phẩm đến điện, có thể sẽ làm suy yếu sự ủng hộ dành cho chính quyền của Thủ tướng Takaichi.
Trong khi đó, hôm 17/6, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) công bố giữ nguyên lãi suất cơ bản 3,5-3,75%. Nhưng Fed dưới sự lãnh đạo của chủ tịch mới Kevin Warsh cũng đã phát tín hiệu về việc điều chỉnh tăng lãi suất thêm một lần nữa trước cuối năm nay, bất chấp việc Tổng thống Mỹ Donald Trump thúc đẩy việc cắt giảm lãi suất. Theo Reuters, nhiều nhà đầu tư cho rằng Fed có thể hành động sớm hơn dự kiến để kiểm soát lạm phát.
Bên cạnh đó, sự suy giảm của đồng yên cũng diễn ra trong bối cảnh Thủ tướng Takaichi Sanae thúc đẩy chi tiêu ngân sách nhiều hơn, nhằm hỗ trợ tăng trưởng và tạm thời đóng băng thuế tiêu thụ của quốc gia đối với thực phẩm và đồ uống. Kế hoạch chi tiêu của bà Takaichi được cho là đang làm suy giảm niềm tin của nhà đầu tư. Với mức nợ công lớn hơn nhiều so với quy mô nền kinh tế, tình hình tài chính của Nhật Bản đang nằm trong nhóm nợ công nhiều nhất trong số các nền kinh tế phát triển (nhóm G7).
Giới phân tích nhận định, mức độ chấp nhận sự suy yếu của đồng yên dường như đã gần tới giới hạn. Giới chức Nhật Bản đã phát tín hiệu rằng có thể sẽ can thiệp vào thị trường tiền tệ nếu cần thiết. Một ngày sau cuộc hội đàm trực tuyến với Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent vào ngày 22/6, Bộ trưởng Tài chính Katayama Satsuki tuyên bố rằng hai nước đã nhất trí thực hiện “hành động quyết đoán nếu cần thiết”.
“Trọng tâm sẽ là liệu chính quyền Nhật Bản có tiến hành can thiệp thực tế hay chỉ đưa ra những cảnh báo bằng lời nói”, ông Goto Yujiro , chiến lược gia trưởng về ngoại hối tại Nomura Securities, phân tích.
Chuyên gia nhận định, tình trạng dân số già hóa và suy giảm nghiêm trọng đang làm lu mờ triển vọng tăng trưởng kinh tế và làm tăng mạnh nợ công, khiến việc tăng lãi suất của đồng yên vẫn là bài toán khó giải.
