Từ nhiều thế kỷ, Onsen (tắm suối nước nóng) được coi là trải nghiệm cả về thể chất lẫn tinh thần tại Nhật Bản. Những nhà tắm công cộng đóng vai trò quan trọng trong việc gắn kết cộng đồng và là một phần được trân trọng trong cuộc sống thường nhật. Có hai loại nhà tắm công cộng chính, chủ yếu khác nhau ở loại nước sử dụng:
Nhà tắm công cộng (Sento)
Sento là nhà tắm công cộng sử dụng nước máy đã được đun nóng. Trước kia, sento phổ biến ở hầu hết các vùng ngoại ô Nhật Bản, vì nhiều nhà không có bồn tắm. Ngày nay, sento vẫn được nhiều thế hệ ưa chuộng, nhất là người lớn tuổi.
Suối nước nóng (Onsen)
Onsen là những nhà tắm sử dụng nước suối nóng địa nhiệt, được tạo ra nhờ hoạt động núi lửa, chứa nhiều khoáng chất có lợi cho sức khỏe. Đây là nguồn nước ngầm được làm nóng bởi nhiệt lượng từ sâu trong lòng Trái Đất, chảy lên bề mặt qua các khe nứt tự nhiên, thường có nhiệt độ cao hơn thân nhiệt con người. Với quốc gia nhiều núi lửa như Nhật Bản, nguồn nước này được khai thác để tắm onsen, chia thành 3 loại chính:
- Các nhà tắm công cộng này mở cửa cho tất cả mọi người, không cần đặt chỗ trước. Phí vào cửa dao động từ 300-2.000 yên.
- Onsen độc quyền của Ryokan hoặc khách sạn: chỉ dành cho khách lưu trú qua đêm. Tùy thuộc vào từng cơ sở lưu trú, sẽ có các bồn tắm chung được phân chia theo giới tính (phí đã bao gồm trong giá đặt phòng), hoặc các bồn tắm riêng cho các cặp đôi và gia đình (có thể thêm phí phụ thu và cần đặt trước). Một số phòng hạng sang có bồn tắm ngoài trời riêng biệt hoặc bồn tắm onsen ngay trong phòng ở.
- Ashiyu (ngâm chân): nếu ngại tắm toàn thân khỏa thân, có thể lựa chọn ngâm chân ở suối nước nóng. Dịch vụ này thường miễn phí tại các thị trấn suối nước nóng, giúp xua tan mệt mỏi cho đôi bàn chân.
Quy tắc khi tắm onsen
Mặc dù các suối nước nóng và nhà tắm công cộng có thể khác nhau một chút, nhưng các nghi thức cơ bản khi tắm nhìn chung khá tương đồng.
Bước 1: Những thứ cần mang theo
- Khăn nhỏ: dùng để rửa mặt (hoặc che chắn cơ thể). Một số nhà tắm sẽ cung cấp sẵn, nhưng tốt nhất nên mang theo khăn riêng.
- Khăn tắm dự phòng: kích cỡ trung bình hoặc lớn để lau khô người sau khi ra khỏi khu vực tắm.
- Dây buộc tóc: nếu tóc dài hơn vai.
- Mỹ phẩm chăm sóc da: sữa rửa mặt, nước hoa hồng, kem dưỡng ẩm.
- Bình nước: giữ cho cơ thể đủ nước trong và sau khi ngâm mình.
- Quần áo
- Túi ni lông hoặc túi chống thấm nước: để đựng quần áo ướt hoặc các vật dụng ướt mang về nhà.
- Băng che hình xăm: Nếu có hình xăm, có thể dán băng gạc hoặc miếng dán cho những hình xăm nhỏ.
Bước 2: Bước vào phòng tắm công cộng
Sau khi cởi giày ở lối vào, cất giày vào tủ khóa và đi bằng chân trần hoặc dép đi trong nhà có sẵn tại đó. Hầu hết các suối nước nóng đều được chia thành khu vực nam và nữ, thường đánh dấu bằng rèm đỏ (phòng cho nữ) và xanh biển (phòng nam). Vì vậy hãy nhìn cẩn thận trước khi vào.
Bước 3: Cởi quần áo
Khi bước vào trong, phòng tắm sẽ có khu vực ngăn tủ đựng đồ cá nhân. Tại một số onsen, để mở ngăn tủ cần đút vào 100 yên, thoải mái cất đồ cá nhân, đóng chìa khóa lại và đi tắm. Lúc tắm xong, sử dụng chìa khóa mở ngăn sẽ được nhận lại 100 yên.
Tại Nhật Bản, khi đã bước vào trong phòng tắm công cộng, tất cả mọi người đều khỏa thân, không mặc đồ bơi. Với người lần đầu trải nghiệm, sẽ có thể cảm thấy bối rối và khó xử, nhưng với người Nhật, khỏa thân trong bồn tắm không mang tính chất khêu gợi tình dục hay đáng xấu hổ. Văn hóa Nhật quan niệm, một khi cởi bỏ quần áo, tất cả chúng sinh đều bình đẳng giống nhau, đều cùng tận hưởng sự thư giãn trong các bồn tắm onsen.
Nhiều phòng tắm sẽ phát một chiếc khăn mặt nhỏ hình chữ nhật dùng để che chắn, lau khô và rửa mặt, không được dùng để nhúng vào nước.
Bước 4: Tắm sạch sẽ trước khi vào bồn onsen
Trước khi đến khu ngâm onsen, cần tắm sạch sẽ tại khu vực tắm vòi sen. Mỗi vòi sen thường kèm một chiếc ghế đẩu, một chậu nước nhỏ và các vật dụng vệ sinh cơ bản như dầu gội, sữa tắm. Hãy ngồi xuống ghế và tắm rửa kỹ lưỡng trước. Dùng chậu nước để xả và gội đầu nếu tóc dài. Sau đó buộc tóc lại để tránh tiếp xúc với nước trong bồn onsen.
Nếu có hình xăm, nhất là những hình xăm dễ nhìn thấy, lưu ý một số suối nước nóng vẫn hạn chế cho người có hình xăm vào cửa. Nên che những hình xăm nhỏ bằng băng chống thấm nước hoặc miếng dán màu da. Nếu mang những hình xăm lớn hơn, nên tới những suối nước nóng cho phép người xăm hình hoặc các kashikiri buro (nhà tắm riêng) với các quy định thoải mái hơn.
Bước 5: Ngâm onsen
Sau khi tắm rửa sạch sẽ, có thể bước vào bồn tắm onsen, thường phổ biến nhiệt độ từ 38–44°C. Không nhúng khăn tắm xuống nước, mà có thể đặt khăn lên đầu hoặc đặt trên thành bồn. Ngồi thư giãn ngâm onsen.
Lưu ý không chạy nhảy, đùa nghịch, té nước hoặc bơi lội. Nếu nói chuyện hãy nhỏ nhẹ và cất điện thoại. Hầu hết các suối nước nóng onsen đều cấm chụp ảnh. Ngoài ra, nếu đang có kinh nguyệt không nên ngâm onsen. Người Nhật cho rằng vào tắm onsen khi đang có kinh nguyệt là không vệ sinh và ảnh hưởng tới người khác.
Bước 6: Lau khô
Sau khi ngâm onsen, dùng khăn lau sơ để tránh nhỏ nước khi quay lại phòng thay đồ. Sử dụng khăn lớn để lau khô hoàn toàn và mặc quần áo. Một số suối nước nóng cũng có khu vực trang điểm, với máy sấy tóc, kem dưỡng ẩm và đôi khi cả ghế massage. Đừng quên kiểm tra kỹ mọi vật dụng cá nhân trong tủ gửi đồ trước khi ra ngoài.
Bước 7: Cấp nước cho cơ thể
Với việc ngâm mình trong làn nước nóng suốt một quãng thời gian, có thể khiến cơ thể mất nước đáng kể. Nên uống nước trước và sau khi ngâm, nghỉ ngơi giữa các lần tắm nếu cảm thấy chóng mặt. Một số người mang theo trà nhâm nhi sau khi tắm. Sữa cũng là thức uống nhẹ phổ biến sau khi tắm suối nước nóng. Tại các nhà tắm công động đều có máy bán hàng tự động với nhiều loại sữa, trà và nhiều loại nước uống khác. Lưu ý không uống rượu trước và sau khi tắm, làm tăng nguy cơ ngất xỉu, mất nước hoặc đột quỵ.
Ngoài ra, sau khi ngâm mình thư giãn, cơ bắp dịu lại, đây là thời điểm hoàn hảo để tự thưởng cho mình một liệu trình mát-xa sau khi tắm, chải tóc, khoác lên mình chiếc áo choàng mềm mại và thư giãn.
Văn hóa tắm của Nhật Bản không đơn thuần là thanh lọc cơ thể, mà còn là cách để sống chậm lại và yêu bản thân.
