Đại học Waseda, công ty tmsuk, Murata Manufacturing và các đối tác đã thành lập tổ chức hợp tác Hiệp hội Người máy hình người Kyoto (KyoHA) để thúc đẩy sự phát triển của robot hình người, hồi tháng 7/2025. Tiếp đó, các công ty hàng đầu của Nhật Bản như Renesas Electronics và Sumitomo Heavy Industries cũng tham gia vào liên minh này. Mỗi công ty đóng góp các công nghệ cốt lõi, từ cảm biến, động cơ đến bộ vi điều khiển, để giúp xây dựng nguyên mẫu robot, kỳ vọng sẽ ra mắt vào tháng 3/2026.
Đây là sáng kiến tập trung vào hai loại robot hình người: một mô dùng trong ứng phó thảm họa và một mô hình nghiên cứu. Robot ứng phó thảm họa sẽ cao khoảng 250 cm và có khả năng nâng hơn 50 kg, trong khi robot nghiên cứu sẽ có tỷ lệ cơ thể giống người, cao từ 160 đến 180 cm và có khả năng di chuyển linh hoạt hơn.
Robot cũng có thể thay thế lực lượng lao động trong bối cảnh nhu cầu về robot làm việc trong các ngành công nghiệp thiết yếu ngày càng cấp bách. Trong khi đó, dân số trong độ tuổi lao động của Nhật Bản đang giảm dần, do tỷ lệ sinh giảm và xã hội già hóa, lực lượng lao động dự kiến sẽ chững lại trong tương lai gần. Hơn nữa, các quy định nghiêm ngặt hơn về làm thêm giờ từ năm 2024 càng làm tình trạng thiếu hụt lao động trong ngành xây dựng và các lĩnh vực khác.
Theo báo Sankei, đối với một cường quốc sản xuất như Nhật Bản, sự kết hợp trí tuệ nhân tạo và robot là lĩnh vực mà quốc gia này có thể tận dụng thế mạnh của mình.
Những rào cản công nghệ
Tuy nhiên, tiến trình sản xuất robot hình người hàng loạt vẫn phải đối mặt với những thách thức công nghệ lớn để làm sao cho robot sánh ngang với hiệu suất làm việc của con người.
Ông Takamoto Yoichi, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của tmsuk, doanh nghiệp thành viên của liên minh trên, cho rằng “mọi chuyện sẽ phụ thuộc vào dữ liệu”.
Robot hình người thu thập thông tin về môi trường xung quanh thông qua các cảm biến và tự điều chỉnh chuyển động của chúng cho phù hợp. Để sử dụng thực tế trong không gian dành cho con người, chìa khóa nằm ở việc huấn luyện trí tuệ nhân tạo (AI) bằng dữ liệu thu thập từ góc nhìn của con người và tinh chỉnh độ chính xác của robot.
Nhật Bản từng là quốc gia tiên phong trong phát triển robot hình người, với những đột phá như robot hai chân ASIMO của Honda và robot cưỡi xe đạp Murata Boy của Murata Manufacturing. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, những tiến bộ vượt bậc trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo đã đưa Mỹ và Trung Quốc vượt lên dẫn trước, khiến Nhật Bản tụt lại phía sau trong cuộc đua.
Hợp lực vì sự đổi mới
Để bắt kịp, các công ty Nhật Bản đang hợp tác với liên minh quy tụ những chuyên gia công nghệ hàng đầu trong lĩnh vực robot hình người. “Đây là cơ hội cuối cùng để Nhật Bản cùng nhau chế tạo robot”, ông Takamoto nói.
Chính phủ Nhật cũng có kế hoạch xây dựng Chiến lược Robot Trí tuệ Nhân tạo vào năm tài chính 2026 để hỗ trợ các ứng dụng thực tiễn trong các lĩnh vực như ứng phó thảm họa và kiểm tra cơ sở hạ tầng, cũng như phát triển nguồn nhân lực có kỹ năng.
Ngoài ra, theo Chương trình Nghiên cứu và Phát triển đột phá của Văn phòng Nội các, chính phủ đang hỗ trợ các nỗ lực phát triển nguyên mẫu trí tuệ nhân tạo hình người đa năng vào năm 2030, đồng thời sẽ hỗ trợ tài chính và các nguồn lực cần thiết khác.