Trước đây, có nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng các yếu tố như màu sắc, hình dạng và chất liệu của cốc, ly đều ảnh hưởng đến cách mọi người cảm nhận, đánh giá hương vị của đồ uống. Tuy nhiên, thực tế vẫn chưa rõ xúc giác ảnh hưởng đến hương vị như thế nào, vì các nghiên cứu không thể loại trừ các yếu tố thị giác hoặc yếu tố liên quan đến môi.
Nghiên cứu của nhóm chuyên gia Nhật Bản được công bố trên tạp chí học thuật quốc tế Multisensory Research vào ngày 3/6/2026 cho thấy hương vị cà phê biến đổi theo chất liệu của cốc đựng.
Nhóm nghiên cứu từ Đại học Chuo (Tokyo) đã chuẩn bị hai loại vỏ bọc cốc: một loại thô ráp làm từ giấy nhám và một loại mịn làm từ giấy kraft. Mỗi loại sẽ đựng cà phê đen được phục vụ ở nhiệt độ 68 độ C. Tiếp đó, 92 người tham gia bị bịt mắt và lần lượt uống từng cốc.
Kết quả cho thấy, những người tham gia chạm vào phần tay cầm thô ráp trước rồi mới chạm vào phần tay cầm mịn có khả năng cảm nhận cà phê loại thứ hai ít chua hơn đáng kể. Ngược lại, những người uống theo thứ tự ngược lại không nhận thấy dấu hiệu giảm độ chua nào.
Theo nhóm nghiên cứu, các bề mặt thô ráp được liên kết về mặt tinh thần với “độ chua mạnh”, trong khi các bề mặt mịn màng được liên kết với “độ chua nhẹ”. Chạm vào một bề mặt mịn sau khi chạm vào một bề mặt thô ráp khiến não bộ gợi lên “độ chua nhẹ”, điều này, kết hợp với sự thích nghi về mặt cảm giác làm giảm cảm nhận về độ chua qua nhiều lần nếm thử, khiến người dùng cảm nhận đồ uống có vẻ ít chua hơn. Ngược lại, khi người tham gia chạm vào một bề mặt thô ráp sau đó, sự liên kết với “độ chua mạnh” đã triệt tiêu hiệu ứng thích nghi, do đó họ ít cảm nhận về độ chua.
Giáo sư Ariga Atsunori, chuyên gia tâm lý học và cũng là trưởng nhóm nghiên cứu cho biết: “Phát hiện này có thể dẫn đến những cách thức mới để lựa chọn cốc hoặc vỏ bọc cốc phù hợp với sở thích cá nhân. Việc mang theo cốc hoặc vỏ bọc cốc riêng cũng có thể thúc đẩy hành vi tiêu dùng có ý thức về môi trường”, ông nói.