Trong 5 năm, từ 2017 đến 2025, báo Yomiuri Shimbun và Đại học Waseda đã tiến hành một khảo sát thường niên với 3.000 cử tri đủ điều kiện trên toàn quốc về việc họ đồng ý hay không đồng ý với tuyên bố: “Nhật Bản nên tích cực tiếp nhận lao động nước ngoài”. Câu hỏi này được khảo sát lặp lại suốt 7 lần trong 5 năm.
Kết quả cho thấy, ở giai đoạn năm 2019 đến năm 2024, đa phần các cử tri trả lời “Đồng ý”. Nhưng tình hình đã đảo ngược trong cuộc khảo sát được thực hiện từ tháng 9 đến tháng 10/2025, với tỷ lệ phản đối đạt 59%, mức cao kỷ lục.
Ngay trong cuộc bầu cử Thượng viện được tổ chức vào tháng 7/2025, đảng Sanseito đã chủ trương chính sách “Ưu tiên người Nhật”. Các chính sách liên quan đến người nước ngoài trở thành một chủ đề tranh cử nóng và đóng vai trò quan trọng. Tờ Yomuri cho rằng điều này rõ ràng đã ảnh hưởng đến kết quả khảo sát phía trên.
Đáng chú ý, tỷ lệ người trả lời không đồng ý tiếp nhận lao động nước ngoài trong cuộc khảo sát năm 2025 đều tăng ở tất cả các nhóm tuổi so với cuộc khảo sát năm trước. Cụ thể 71% người từ 18–39 tuổi phản đối, trong cuộc khảo sát năm 2024 tỷ lệ này là 52%. Tương tự, 62% người không đồng ý nằm trong nhóm tuổi 40–59, trước đó là 48%. Cuối cùng, 50% người phản đối thuộc nhóm tuổi từ 60 trở lên, cũng tăng so với mức 42% trước đó. Như vậy, người Nhật trẻ tuổi có mức tăng lớn nhất.
Lo ngại về an ninh công cộng
Cũng trong cuộc khảo sát năm 2025 của báo Yomiuri, đã đưa ra 5 điều tích cực và 5 tiêu cực tiềm tàng của việc tăng số lượng cư dân nước ngoài tại Nhật Bản, yêu cầu người khảo sát lựa chọn. Kết quả 68%người khảo sát cho rằng “Tình hình tài chính của nước Nhật sẽ xấu đi do số lượng người sử dụng hệ thống an sinh xã hội tăng lên”. 63% cho rằng “sẽ phát sinh rắc rối do khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa và phong tục”, 61% khẳng định “cư dân nước ngoài sẽ giúp giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động”.
Khi tờ Yomiuri khảo sát trên mạng xã hội và các trang chia sẻ video, tỷ lệ những người chọn “an ninh công cộng sẽ xấu đi” đạt 87% và tỷ lệ cho cả 5 phương án tiêu cực đều tăng lên. Trong khi tỷ lệ lựa chọn 5 phương án tích cực đều thấp hơn khảo sát qua thư.
Phản đối lao động lành nghề
Trong một cuộc khảo sát qua thư do báo Yomiuri Shimbun và Viện Quan hệ Quốc tế Nhật Bản thực hiện từ tháng 1 đến tháng 2/2026, người tham gia được hỏi những câu hỏi từ một góc độ khác.
Khi được hỏi Nhật Bản nên làm thế nào để thu hút nhân tài nước ngoài trong tương lai nhằm duy trì tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh dân số giảm, chỉ có 14% người được hỏi chọn phương án “Không cần thiết phải tăng số lượng lao động nước ngoài”. Tuy nhiên, trong số người dùng mạng xã hội và các trang chia sẻ video (chiếm 14% tổng số người được hỏi), tỷ lệ này tăng lên 31%.
Ngoài ra, 27% người được hỏi phản đối những nỗ lực của chính phủ và doanh nghiệp nhằm cải thiện điều kiện làm việc để thu hút nhân tài nước ngoài có kiến thức và kỹ năng chuyên môn. Con số này tăng lên 44% đối với người trả lời khảo sát qua mạng xã hội và các trang chia sẻ video.
PGS Yamazaki Arata, chuyên gia tâm lý chính trị tại Đại học Musashino và là nhà nghiên cứu thỉnh giảng tại Đại học Waseda, chỉ ra rằng “trên mạng xã hội, khi con người dùng tiếp xúc với những thông tin cực đoan được sản xuất nhằm mục đích thu hút lượt xem, bao gồm cả nội dung không chính xác, một số người dùng tiếp xúc với thông tin tiêu cực về người nước ngoài có thể hình thành quan điểm thiên kiến rằng người nước ngoài nhín chung đều xấu. Tôi cho rằng chúng ta cần chủ động kiểm chứng các nguồn tin khác nhau”.