Quốc kỳ là biểu tượng của một quốc gia. Việc tôn trọng và giữ gìn quốc kỳ là điều tự nhiên của tất cả mọi người, bất kể đó là quốc tịch nào. Vì thế, nhiều nước đã có quy định về các hình phạt cho tất cả hành vi xúc phạm quốc kỳ.
Thực tế cho đến nay, chưa có điều khoản pháp luật nào xử phạt hành vi làm hư hại quốc kỳ Nhật Bản. Mặc dù một số cá nhân đã bị buộc tội gây thiệt hại, nhưng điều này chỉ giới hạn trong trường hợp quốc kỳ thuộc sở hữu của người khác bị phá hủy. Trong số bảy quốc gia phát triển hàng đầu (nhóm G7), Nhật Bản là nước duy nhất có điều khoản chỉ xử phạt các hành vi phá hủy quốc kỳ nước ngoài. Trong khi đó Đức và Italy xử phạt cả hành vi phá hủy quốc kỳ của tổ quốc và quốc kỳ nước ngoài.
Vì thế mới đây, Đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền, cùng đối tác liên minh là Đảng Đổi mới Nhật Bản (JIP), Đảng Dân chủ vì Nhân dân (DPFP) và Đảng Tham chính (Sanseito) đã cùng đệ trình một dự luật lên Hạ viện nhằm hình sự hóa hành vi xúc phạm quốc kỳ Nhật Bản. Việc đệ trình dự luật này đã được đưa vào thỏa thuận giữa LDP và JIP khi thành lập chính phủ liên minh.
Cụ thể, dự luật sẽ hình sự hóa các hành vi phá hoại hoặc làm biến dạng quốc kỳ nơi công cộng theo cách gây khó chịu, làm mất đi hình ảnh tốt đẹp của quốc kỳ. Mục đích của dự luật nhằm giữ tình cảm thiêng liêng của công chúng đối với quốc kỳ. Các cá nhân vi phạm sẽ bị phạt tù giam cho đến 2 năm, hoặc phạt tiền lên đến 200.000 yên. Hình phạt này được cho là phù hợp với một điều khoản trong Bộ luật Hình sự quy định trừng phạt những người làm hư hại quốc kỳ nước ngoài nhằm mục đích hạ bệ, xúc phạm.
Đảng LDP cho biết, những lá cờ trang trí trên các suất ăn của trẻ em tại nhà hàng, hoặc những lá cờ được thể hiện trong một bức tranh sẽ không được coi là quốc kỳ, do đó sẽ được miễn trừ khỏi hình phạt.
Tuy vậy, theo giới truyền thông Nhật Bản, dự luật nêu rằng tiêu chí để xác định hình phạt sẽ “dựa trên sự xem xét toàn diện các tình tiết khách quan”, nên việc xử phạt hình sự vẫn còn khá mơ hồ.
Một số đảng đối lập và các bên khác đã chỉ trích dự luật, cho rằng vi phạm quyền tự do ngôn luận được Hiến pháp bảo đảm, đồng thời sẽ bóp nghẹt các hoạt động thể hiện quan điểm chính đáng.
Trong khi dự luật nêu rõ rằng sẽ xem xét đến quyền tự do ngôn luận và các mối quan ngại khác. Tuy nhiên, để ban hành luật này, các đảng cầm quyền và đảng đối lập phải thông qua các cuộc thảo luận và một số quy trình khác, cũng như trình bày các ví dụ cụ thể về hành vi vi phạm một cách kỹ lưỡng nhất có thể, nhằm ngăn chặn luật thực thi tùy tiện. Hơn nữa việc thực thi nghiêm sau khi dự luật được thông qua cũng rất cần thiết, mà vẫn đảm bảo mọi quyền chính đáng của công dân.
Tờ Yomiuri bình luật, một điều gây khó hiểu trong dự luật là quyết định loại trừ việc đăng tải video tự mình làm hư hại quốc kỳ lên mạng xã hội và các nền tảng khác ra khỏi hành vi bị kết tội hình sự. Các nguồn tin cho rằng Đảng Dân chủ Tự do (LDP) đã chấp nhận đề xuất này từ Đảng Dân chủ vì Nhân dân (DPFP) nhằm đảm bảo sự ủng hộ của họ, vì thế đã sửa đổi dự luật ban đầu.
Phía DPFP giải thích rằng việc này được thực hiện sẽ đảm bảo quyền tự do ngôn luận không bị xâm phạm. Tuy nhiên, báo chí Nhật Bản cho rằng khi trừng phạt hành vi xúc phạm quốc kỳ, việc cho phép phát tán tự do các đoạn video ghi lại những hành vi đó là điều không hợp lý.