Trong bối cảnh thiếu hụt tài xế xe buýt địa phương, Chính quyền thành phố Sapporo đã khởi động sáng kiến mới nhằm đào tạo các tài xế nước ngoài. Đây là dự án đầu tiên của một chính quyền địa phương chủ động hỗ trợ đào tạo lái xe buýt người nước ngoài.
Theo số liệu của thành phố, năm 2024 có 7.153 chuyến xe buýt hoạt động hàng ngày tại Sapporo, giảm 24% so với năm 2019. Nguyên nhân là do thiếu tài xế trầm trọng. Ba công ty vận hành xe buýt nội thành gồm Hokkaido Chuo Bus Co., JR Hokkaido Bus Co. và Jotetsu Co., chỉ có khoảng 1.500 tài xế vào năm 2024, giảm khoảng 300 người so với năm 2020. Hơn nữa 70% trong số đó đã ở độ tuổi 50 hoặc 60 tuổi, nghĩa là sẽ xảy ra làn sóng nghỉ hưu ồ ạt trong những năm tới.
Để đảm bảo đủ nhân viên vận hành các tuyến xe buýt, chính quyền Sapporo nhắm tới tuyển dụng các tài xế nước ngoài. Kế hoạch đào tạo 10 người tại quê nhà của họ, sau đó đưa đến Sapporo để lái xe buýt địa phương. Quá trình tuyển dụng bắt đầu ở Việt Nam vào tháng 5/2026.
Tại Việt Nam, xe cộ đi bên phải, nên phía người lái nằm bên trái, ngược lại với Nhật Bản. Các ứng viên cũng được thông báo sẽ lái xe trong điều kiện tuyết rơi của mùa đông Hokkaido. Từ tháng 7 năm nay đến tháng 10/2027, học viên sẽ học tập tại Việt Nam để lấy bằng lái xe, học tiếng Nhật và tìm hiểu về văn hóa, phong tục Nhật Bản.
Sau đó, chương trình đào tạo sẽ chuyển sang Nhật Bản, nơi họ sẽ học các kỹ năng lái xe cơ bản tại trường dạy lái xe trong vòng một năm, bắt đầu từ mùa thu năm 2027, để đảm bảo duy trì chứng chỉ. Ba công ty xe buýt địa phương dự định tuyển dụng các học viên này, dự kiến sẽ bắt đầu làm việc với tư cách tài xế từ năm 2028.
Chính quyền thành phố sẽ chi trả chi phí học tiếng Nhật tại Việt Nam và chi phí đi lại đến Sapporo. Dự án này được giao cho Tetra Shift, một công ty có trụ sở tại Tokyo chuyên hỗ trợ tuyển dụng lao động nước ngoài.
Năm 2024, Chính phủ Nhật Bản đã bổ sung ngành vận tải ô tô vào danh sách các ngành đủ điều kiện nhận visa Lao động có tay nghề đặc thù (Tokutei Gino), cho phép tuyển dụng lao động nước ngoài trong trung và dài hạn. Một số công ty xe buýt đã bắt đầu tuyển dụng tài xế nước ngoài, nhưng việc chính quyền địa phương tự thực hiện quá trình tuyển dụng trực tiếp tài xế nước ngoài vẫn chưa phổ biến.
Trước đây, Sapporo đã trợ cấp học ngoại ngữ và nhà ở cho tài xế nước ngoài làm cho các công ty xe buýt như Abashiri Bus Co. và Nemuro Kotsu Co.