Theo báo Mainichi, thông thường các cặp vợ chồng đã chung sống hơn 20 năm ít có xu hướng ly hôn, nhưng tình thế đang có phần đảo ngược. Số vụ ly hôn tuổi trung niên ngày càng tăng cao tại Nhật Bản. Thống kê từ Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi cho thấy, những năm gần đây tổng số vụ ly hôn giảm nhẹ kể từ khi đạt đỉnh điểm 290.000 cặp vợ chồng ly hôn vào năm 2002, nhưng tỷ lệ ly hôn ở độ tuổi trung niên lại tăng lên, đạt mức cao kỷ lục 21,5% vào năm 2020.
Đặc biệt, thời điểm nộp đơn ly hôn diễn ra nhiều nhất trong dịp cuối năm, Tết Dương lịch hoặc cuối năm tài chính (vào tháng 3). Trong đó, tháng 3/2020 chứng kiến số lượng đơn xin ly hôn cao chưa từng có, với 22.945 đơn, chiếm 11,9% tổng số vụ của cả năm. Tiếp đến là tháng 12/2020 với 17.354 đơn (chiếm 9%) và tháng 1 với 16.891 đơn (8,7%).
Báo cáo thống kê tư pháp thường niên năm 2024 cho thấy, các vụ ly hôn giữa các cặp vợ chồng đã sống chung trên 20 năm chiếm 26% tổng số vụ tại các tòa án gia đình. Có 35.720 vụ ly hôn được tòa án gia đình xử lý, trong đó 12.334 vụ do chồng đệ đơn và 23.386 vụ do người vợ đệ đơn. Như vậy, số đơn xin ly hôn của vợ gần gấp đôi các đấng ông chồng.
Trong nhiều đơn ly hôn, bị đơn yêu cầu chia sẻ “chi phí hôn nhân”, bao gồm chi phí sinh hoạt chung và tiền cấp dưỡng nuôi con, được các bà vợ đệ trình trong 18.888 trường hợp, gần gấp 10 lần so với số đơn phía người chồng. Theo Bộ luật Dân sự Nhật Bản, người phối ngẫu có thu nhập cao hơn có nghĩa vụ chi trả các khoản chi phí hôn nhân cho người phối ngẫu có thu nhập thấp hơn trong thời gian ly thân. Điều này cho thấy phụ nữ ít có ưu thế về kinh tế khi ly hôn.
Về nguyên nhân ly hôn cũng khá đa dạng. Trong số các vụ ly hôn do vợ đệ đơn, lý do phổ biến nhất là “không hòa hợp về tính cách” với 16.503 vụ, tiếp theo là “không chu cấp chi phí sinh hoạt” (12.461 vụ) và “bạo hành tinh thần” (11.288 vụ). Về phía chồng, các lý do hàng đầu là “không hòa hợp về tính cách” (9.233 vụ), “bạo hành tinh thần” (3.358 vụ) và “ngoại tình” (1.820 vụ), không bao gồm “các lý do khác”.
Luật sư Hayashi Naoko có nhiều năm kinh nghiệm tư vấn ly hôn, cho biết thường xuyên nhận được yêu cầu tư vấn từ những phụ nữ trung niên và lớn tuổi. Nhiều người bày tỏ “không thể chờ đến khi chồng chết” hoặc “không muốn chết khi còn là vợ của ông ấy”. Xu hướng này có thể là do điện thoại thông minh và mạng xã hội ngày càng phổ biến, giúp mọi người dễ dàng tiếp cận thông tin về ly hôn và so sánh hoàn cảnh cá nhân với người khác.
“Những phụ nữ cam chịu tiếp tục hôn nhân không hạnh phúc, vì phụ thuộc tài chính vào chồng, giờ đây họ nhận ra sự bất thường trong hoàn cảnh của mình và bắt tay hành động, thay vì chờ đợi thụ động, bất định vào tương lai”, luật sư Hayashi nói.