Theo khảo sát mới nhất từ Hiệp hội Du lịch và Lữ hành Nhật Bản, số lượng bãi biển mở cửa cho du khách bơi lội vào mùa hè tại quốc gia này đã giảm khoảng 30% trong 30 năm qua.
Trước đó, vào năm 1993 , toàn nước Nhật có tới 1.379 bãi biển được cấp phép hoạt động. Con số này duy trì ổn định ở mức khoảng 1.300 bãi tắm suốt giai đoạn những năm 2000. Đến giai đoạn 2022, do ảnh hưởng nặng nề từ đại dịch Covid-19, cùng sự thay đổi thói quen của người dân, số lượng bãi tắm mở cửa lần đầu tiên rơi xuống dưới mốc 1.000 bãi tắm. Trong mùa hè năm 2024, con số này còn 969 bãi biển, ghi nhận mức giảm kỷ lục gần 30%.
Theo quy định của pháp luật Nhật Bản, để một bãi biển được phép đón khách tắm biển mỗi mùa hè, chính quyền địa phương hoặc các hiệp hội quản lý (thường do các chủ kinh doanh nhà hàng ven biển thành lập) phải nộp đơn xin phép và nhận được sự phê duyệt chính thức từ chính quyền cấp tỉnh. Việc hàng loạt đơn vị lựa chọn không đăng ký mở cửa bãi biển phản ánh những khó khăn chồng chất về cả kinh tế lẫn tự nhiên.
Hãng tin Kyodo News đã thực hiện cuộc phỏng vấn trực tiếp với chính quyền các địa phương để làm rõ thực trạng này. Các nguyên nhân được đưa ra đó là:
1. Nắng nóng cực đoan và xu hướng giải trí trong nhà
Những mùa hè nóng như thiêu đốt trong vài năm gần đây tại Nhật Bản khiến nguy cơ say nắng, sốc nhiệt tăng cao. Du khách ngày càng e ngại việc phơi mình dưới nắng gắt và có xu hướng chuyển hướng sang các hoạt động vui chơi, giải trí trong không gian có điều hòa. Lượng khách sụt giảm nghiêm trọng kéo theo doanh thu tụt dốc cho các đơn vị vận hành bãi tắm.
2. Khủng hoảng tài chính và thiếu hụt lực lượng cứu hộ
Lợi nhuận thấp khiến nhiều hiệp hội quản lý không đủ ngân sách duy trì bộ máy. Ví dụ điển hình tại tỉnh Kanagawa, hiệp hội chịu trách nhiệm chi trả kinh phí vận hành bãi tắm nổi tiếng Miura Kaigan đã rơi vào khủng hoảng tài chính kiệt quệ và đành ngậm ngùi quyết định không mở cửa vào năm 2024. Tương tự, bãi tắm Hakotsukuri ở tỉnh Osaka cũng phải dừng hoạt động. Bên cạnh đó, tình trạng thiếu hụt nhân sự cứu hộ chuyên nghiệp cũng khiến nhiều bãi biển không đủ điều kiện an toàn để vận hành.
3. Tác động môi trường: Xói mòn bờ biển và đê chắn sóng
Nhiều khu vực ven biển đang chứng kiến sự biến mất của các dải cát mịn. Tại bãi tắm Otake Kaigan Hokota (tỉnh Ibaraki), xói mòn bờ biển là nguyên nhân chính. Trong giai đoạn phát triển kinh tế thần kỳ của Nhật Bản từ giữa những năm 1950 đến đầu những năm 1970, hoạt động khai thác cát trên sông phục vụ xây dựng diễn ra ồ ạt, khiến dòng chảy không còn mang cát tự nhiên ra bồi đắp cho bờ biển. Ngoài ra, việc xây dựng các công trình đê chắn sóng kiên cố cũng làm thay đổi dòng hải lưu, đẩy nhanh quá trình rửa trôi bờ cát. Đây được cho là những lý do khiến hiện tượng xói mòn bờ biển xảy ra mạnh mẽ.
Cảnh báo cho du khách
Trước thực trạng ngày càng nhiều bãi biển không được cấp phép vận hành, chính quyền các địa phương tại Nhật Bản đã đưa ra lời khuyên khuyến cáo người dân và du khách: tuyệt đối không tự ý bơi lội tại các bãi biển không được chỉ định.
Tại những khu vực này, toàn bộ lực lượng cứu hộ, giám sát an toàn và y tế đều không túc trực. Việc tự ý xuống nước tại các bãi tắm này tiềm ẩn nhiều nguy cơ đuối nước nguy hiểm do dòng chảy xa bờ (dòng rút tử thần), cũng như thiếu sự hỗ trợ kịp thời khi xảy ra sự cố.