Hôm 3/8, Liên minh Đối tác Lãnh đạo Khí hậu Nhật Bản (JCLP), một mạng lưới các doanh nghiệp Nhật Bản tiên phong trong việc giải quyết biến đổi khí hậu, đã chính thức phát hành video dự báo có tiêu đề “Dự báo thời tiết năm 2050 phiên bản 2”.
Báo cáo cập nhật này là thành quả nghiên cứu chung giữa Đại học Tokyo, Viện Nghiên cứu Môi trường Quốc gia và Trung tâm Nghiên cứu Nông nghiệp Quốc tế Nhật Bản. Dự án được giám sát trực tiếp bởi các nhà khoa học uy tín, trong đó có chuyên gia từng đóng góp cho các báo cáo của Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu (IPCC) thuộc Liên Hợp Quốc.
Đây là lần sửa đổi đầu tiên kể từ khi Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cùng các đối tác truyền thông đưa ra dự báo ban đầu vào năm 2014. Sự điều chỉnh này phản ánh tốc độ gia tăng nhanh khủng khiếp của hiện tượng nóng lên toàn cầu trong thời gian qua.
Vào năm 2014, các nhà khoa học từng cảnh báo rằng đến năm 2050, trung tâm Tokyo có thể phải chịu đựng 50 ngày liên tiếp có nắng nóng giữa mùa hè. Tuy nhiên, cột mốc cảnh báo này đã bị xô đổ ngay trong thực tế: vào năm 2023, Tokyo đã ghi nhận tới 64 ngày nắng nóng liên tiếp, chứng minh rằng biến đổi khí hậu đang diễn ra nhanh hơn nhiều so với mọi mô hình tính toán trước đây.
Nắng nóng cực đoan đảo lộn cuộc sống thường nhật
Báo cáo chi tiết kịch bản thời tiết tiềm năng cho ngày 8/8/2050, vẽ nên khung cảnh cực đoan làm gián đoạn mọi hoạt động xã hội.
- Tại các đô thị thuộc tỉnh Gunma như Isesaki, nhiệt độ dự báo có thể chạm ngưỡng khủng khiếp 43 độ C. Chính quyền sẽ phải phát đi lệnh hạn chế ra ngoài vào giữa trưa để bảo vệ tính mạng người dân.
- Đình trệ các hoạt động kinh tế – xã hội: Các trường học buộc phải đóng cửa triệt để. Mọi công việc ngoài trời tại các trang trại nông nghiệp, xưởng sản xuất hay công trường xây dựng đều phải dừng hoạt động để tránh nguy cơ tử vong do sốc nhiệt.
- Hệ thống y tế khẩn cấp quá tải: Tại thủ đô Tokyo, số lượng ca nhập viện do say nắng và kiệt sức vì nhiệt tăng vọt khiến hệ thống cấp cứu rơi vào trạng thái vỡ trận. Thời gian trung bình để xe cứu thương tiếp cận hiện trường có thể kéo dài trên một giờ, buộc cơ quan chức năng phải liên tục phát tín hiệu cảnh báo khẩn cấp: “Hãy tự hành động ngay để bảo vệ tính mạng của bản thân”.
Khi món katsudon bình dân trở thành hàng hiếm
Tác động của nhiệt độ cao và hạn hạn hán toàn cầu không chỉ dừng lại ở thời tiết mà sẽ tấn công trực diện vào chuỗi cung ứng thực phẩm và bàn ăn của từng gia đình Nhật Bản.
Nắng nóng gay gắt trên phạm vi toàn cầu khiến sản lượng nông nghiệp sụt giảm nghiêm trọng, đẩy giá thức ăn chăn nuôi và dầu ăn tăng vọt. Ngành chăn nuôi lợn và bò sữa nội địa bị tàn phá nặng nề do gia súc không thể thích nghi với mức nhiệt cực đoan, dẫn đến nguồn cung thịt lợn tươi trong nước suy giảm đe dọa nghiêm trọng.
Katsudon – món cơm phần phủ thịt lợn chiên xù và trứng vốn là nét văn hóa ẩm thực bình dân quen thuộc của người lao động, sẽ bị đội giá lên mức đắt đỏ. Nhiều gia đình sẽ không còn đủ khả năng tài chính để thưởng thức một bát katsudon trong bữa ăn hàng ngày.
Siêu bão và sóng thần tàn phá
Bên cạnh cái nóng dai dẳng, báo cáo “Dự báo thời tiết năm 2050 phiên bản 2” còn đưa ra những cảnh báo đáng sợ về các thiên tai cấp tính do biến đổi khí hậu gây ra.
Dự báo một cơn siêu bão mang sức gió giật lên tới 360 km/h chưa từng có trong lịch sử hiện đại, sẽ trực tiếp tấn công vào đất liền Nhật Bản. Cơn bão này được dự báo sẽ kích hoạt đợt nước dâng và sóng thần do bão cao trên 5 mét tràn vào vịnh Osaka, đe dọa nhấn chìm các hạ tầng ven biển và trung tâm kinh tế sầm uất.
Giáo sư Emori Seita, nhà khí hậu học tại Đại học Tokyo, đồng thời là cố vấn chuyên môn của dự án, nhấn mạnh: “Tôi hy vọng báo cáo dự báo này sẽ trở thành bước đệm quan trọng nhằm thức tỉnh cộng đồng và đẩy nhanh quá trình khử carbon trong toàn xã hội, từ đó ngăn chặn những kịch bản tồi tệ nhất của biến đổi khí hậu”.