Kakigori báo hiệu mùa hè thực sự gõ cửa
Khi cái nóng oi ả và không khí ẩm ướt của mùa hè Nhật Bản bao trùm khắp các con phố, cũng là lúc người ta khao khát tìm kiếm một sự giải nhiệt tức thì. Giữa vô vàn món ăn giải khát, đá bào Kakigori như một biểu tượng văn hóa rực rỡ, gợi nhắc về những đêm lễ hội mùa hè rộn rã tiếng chuông gió.
Đi dạo trên các con phố Nhật Bản vào những tháng hè oi ả, dễ dàng nhận ra sự xuất hiện của các quầy hàng Kakigori. Báo hiệu cho món giải khát thần thánh này chính là lá cờ Koribata (氷旗), hay cờ băng, treo phấp phới trước hiên của quán hay tại các gian hàng lễ hội.
Cờ Koribata có hình chữ nhật vải trắng đơn giản, nổi bật ở trung tâm là chữ Kanji màu đỏ rực 氷 (Kori), nghĩa là băng. Phía dưới là hình ảnh những ngọn sóng biển xanh mát, cùng hình ảnh chú chim nhạn chao liệng. Nhìn thấy lá cờ Koribata phấp phới trong gió hè cũng giống như nghe thấy tiếng ve râm ran, hay tiếng chuông gió Furin ngân vang. Đó là khoảnh khắc người dân Nhật biết rằng mùa hè thực sự đã bắt đầu.
Nghệ thuật biến đá thành tuyết bột
Khác biệt lớn nhất làm nên đẳng cấp của Kakigori so với món đá bào kiểu Mỹ (Snow Cone), hay các phiên bản đá bào dầm của Đông Nam Á chính là kết cấu của đá.
Nếu như đá bào thông thường chỉ là đá đập nhỏ còn lợn gợn sạn đá thô cứng, thì Kakigori truyền thống của người Nhật sử dụng những khối đá trong suốt được đông lạnh chậm trong nhiều ngày. Dưới lưỡi dao sắc bén của chiếc máy bào đá thủ công quay tay truyền thống (hoặc máy điện hiện đại), khối đá được bào thành những lát mỏng li ti, bông xốp và nhẹ bẫng đến mức tưởng như một nhúm tuyết bột mùa đông vừa mới rơi xuống.
Khi đưa một thìa Kakigori vào miệng, bạn sẽ không cảm nhận thấy cảm giác ê buốt hay hạt đá cứng, mà toàn bộ ngọn núi đá bào sẽ ngay lập tức tan chảy mềm mại trên đầu lưỡi, để lại sự mát lạnh đọng lại nơi cổ họng.
Từ cực phẩm xa xỉ của Hoàng gia đến món ngon bình dân
Ít ai biết rằng, món ăn rực rỡ sắc màu ngày nay từng là một đặc quyền xa xỉ chỉ dành riêng cho tầng lớp quý tộc và Hoàng gia Nhật Bản.
Trong cuốn sách kinh điển “Makura no Soshi” của nữ sĩ Shonagon Sei, đá bào Kakigori đã được đề cập như một món ăn sang trọng bậc nhất. Vào thời đó, khi chưa có tủ lạnh, đá tự nhiên được thu hoạch vào mùa đông và cất giữ cẩn thận trong các căn hầm băng (Himuro) sâu dưới lòng đất. Khi hè tới, đá được lấy ra, dùng dao gọt thành các mảnh nhỏ và rưới lên trên thứ siro làm từ nhựa cây ngọt tự nhiên.
Đến thời kỳ Meiji (1868–1912), khi kỹ thuật sản xuất đá nhân tạo ra đời và máy bào đá được phát minh, Kakigori mới chính thức bước ra khỏi cửa cung điện để trở thành món ăn giải khát bình dân phủ sóng khắp phố phường.
Trải qua hàng thế kỷ, Kakigori ngày nay được chia thành nhiều phong cách thưởng thức khác nhau, đáp ứng khẩu vị của trẻ em đến những thực khách khó tính nhất.
1. Phong cách Yatai truyền thống (lễ hội mùa hè)
Tại các hội chợ mùa hè (Matsuri), các quầy Kakigori luôn là nơi thu hút đông đảo trẻ em và các bạn trẻ. Đá bào được vun cao thành ngọn núi nhỏ trong chiếc ly giấy hoặc nhựa, sau đó rưới lên các loại siro trái cây có màu sắc rực rỡ. Màu đỏ bắt mắt là vị dâu tươi ngọt mọng nước. Sắc xanh lá cây là vị dưa lưới mang hương thơm đặc trưng. Blue Hawaii là màu xanh nước biển rực rỡ với vị trái cây tổng hợp nhiệt đới, cực kỳ giải nhiệt. Vị chanh vàng chua nhẹ cũng rất sảng khoái.
Để nâng tầm hương vị, người bán thường rưới thêm một lớp sữa đặc (Rennyu) béo ngậy lên trên cùng. Sự kết hợp giữa vị ngọt béo của sữa và độ mát lạnh của đá tạo nên tổng thể vô cùng hài hòa.
2. Phong cách Uji Kintoki (truyền thống chuẩn vị Nhật)
Nếu bạn yêu thích hương vị thanh lịch của ẩm thực Nhật Bản truyền thống, món Uji Kintoki là lựa chọn số một. Tên gọi này bắt nguồn từ trà xanh Uji nổi tiếng của Kyoto và mứt đậu đỏ Kintoki. Lớp đá bào tuyết sẽ được rưới ngập lớp siro Matcha đậm vị, đăng đắng nhẹ nhàng. Ăn kèm bên trên là mứt đậu đỏ (Anko) ngọt bùi, vài viên bánh mochi dẻo Shiratama và một chút sữa đặc. Món ăn này mang lại sự cân bằng hoàn hảo giữa vị đắng thanh của trà và vị ngọt bùi của đậu rất đáng thử.
3. Kakigori hiện đại
Những năm gần đây, đá bào Kakigori được nâng tầm thành một loại hình nghệ thuật ẩm thực cao cấp (Gourmet Kakigori). Các quán chuyên về đá bào mọc lên khắp Tokyo hay Osaka, sử dụng nguồn đá tự nhiên (Tennenkori) lấy từ các dòng suối băng ở Tochigi, Saitama.
Loại đá này khi bào ra có độ mịn tuyệt đối và không gây đau đầu khi ăn. Siro dùng cho loại Kakigori này được chế biến hoàn toàn từ trái cây tươi nguyên chất dầm đặc, kết hợp với kem tươi, sốt phô mai mascarpone, Espuma xốp mịn… biến mỗi bát đá bào thành một tác phẩm nghệ thuật mà vẫn rất ngon miệng.
Thưởng thức một bát Kakigori mát lạnh trong một ngày hè oi ả, lắng nghe âm thanh xào xạc của máy bào đá và ngắm nhìn không khí lễ hội rực rỡ sắc màu là một trải nghiệm văn hóa trọn vẹn phải không?